Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

slechts de producten van de eene hand in de andere. De industrie verhoogt wel de waarde der goederen, maar alleen in zoover daaraan arbeid is besteed: want wat men wint aan het voorwerp, had men verloren aan het onderhoud van zijn arbeidskracht. Alleen de landbouw levert een netto-product.

Vervolgens leidt Quesnay uit de natuurlijke orde zooals hij die opvat af, dat de mensch in zijn economisch leven geheel vrij moet zijn. Hij staat daarom de meest onbeperkte vrijheid van concurrentie voor. I)e rol van den staat bepaalt zich tot „het beveiligen van de maatschappij tegen dieven en boosdoeners;" terwijl de zorg voorden economischen voorspoed, dien men van den landbouw heeft te verwachten, aan de werking van ieders eigenbelang moet worden opgedragen.

De naam physiocratie, natunrJieer.se/tapplj, aan dit stelsel gegeven, roept zoowel het beginsel van natuurlijke vrijheid als de hooge waarde aan den landbouw toegekend voor den geest.

De eenzijdigheid van dit stelsel door den landbouw als de eenige bron van rijkdom te beschouwen, volgt uit hetgeen wij zeiden over de voortbrenging (Hoofdst. II, § 3); en dat de bevoegdheden van den staat zich verder uitstrekken dan de handhaving der rechtsorde zagen wij in Hoofdst. IV, § 4.

Van grooteren invloed is geweest het door de physiocratie voorbereide Industrie-stelsel. Plaatste het mercantiele stelsel den handel, het physiocratische den landbouw op den voorgrond, het industrie-systeem zoekt de eigenlijke bron

Sluiten