Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

mische leven geworpen. Dat individualisme werd eerst in Engeland, daarna in de andere landen van Europa tot heerschend beginsel der wetgeving uitgeroepen. Het liberale beginsel voerde tot het staats-absolutisme, behalve op economisch gebied. Op elk ander terrein was de staat schepper van het recht, hier alleen toeschouwer. De burger was in al het overige gebonden aan den staat; maar waar het op geld maken aankwam was hij los van eiken teugel. Zoo wras het liberalisme het stelsel van de bourgeoisie, den derden stand der groote revolutie, die door het staats-absolutisme de macht en door dé economische vrijheid het geld in handen hield.

8°. De groei en bloei der menschelijke maatschappij wordt geregeld door noodzakelijk werkende natuurwetten evenals van een plant. Elke kunstmatige inmenging is eene belemmering van het werk der natuur. Laat iedereen vrij gaan, waar zijn eigenbelang hem drijft, dan ontstaat vanzelf en noodzakelijk de harmonie der maatschappij. De hoofdzaak is produceeren. Hoe meer stoffelijke goederen er aanwezig zijn, des te grooter rijkdom; de verdeeling over alle lagen der maatschappij gaat vanzelf, dikwijls langs onnaspeurlijke wegen. Gelijk het water, dat zich op een berg heeft verzameld, zonder 's menschen hulp zijn loopjes vindt of zelf maakt om zich over de lager liggende terreinen te verbreiden; zoo ook zal de voorraad producten zich vanzelf verdeelen over alle maatschappelijke klassen. Daarom vestigde men zijn volle aandacht op de voortbrenging en liet men de verdeeling over aan de natuurwetten.

13

Sluiten