Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

maatschappij. Het heet dan, dat de productie-middelen eigenlijk het collectief eigendom zijn van het geheele menschdom, en dat de onafhankelijke productie-genootschappen er het cijnsvrije gebruik van hebben.

Het socialisme bedoelt met de gemeenschap, die alle productie-middelen bezit, eene uitgebreide organisatie, minstens zoo groot als den tegenwoordigen staat; de anarchisten verdeelen de industrie over kleinere, van elkander onafhankelijke vereenigingen. De socialistische gemeenschap brengt alles zelf voort, wat zij noodig heeft, en verbruikt alles zelf wat zij voortbrengt; in de anarchistische vereeniging oefent uit of kan ten minste uitoefenen ieder een afzonderlijk bedrijf, waarbij de warenproductie behouden blijft. De socialisten centraliseeren de productie ; de anarchisten zetten eigenlijk het individualisme zoo ver mogelijk door. Daarom worden zij door de sociaaldemocraten niet als socialisten erkend.

Een ander minder principieel verschil ligt in de wijze, waarop zij tot hun doel denkeu te komen. De sociaaldemocraten zien hun toekomststaat vanzelf opgroeien uit de noodzakelijke economische ontwikkeling der tegenwoordige maatschappij. Alleen achten zij het bovenal noodzakelijk, dat zij zich meester maken van de politieke macht; omdat de moderne staat zonder hen uiteraard kapitalistisch is. De anarchisten versmaden niets zoozeer als parlementaire werkzaamheid; maar stellen al hun hoop op geweld, dynamiet, petroleum, bommen, moord en brand. Als eerst alles maar omvergeworpen is, dan ontkiemt uit den chaos vanzelf de orde.

Sluiten