Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

staat behoeft aan te kloppen om werk, zoo, dat de staat uit strikte rechtvaai'digheid tegenover dien man verplicht is hem werk te verschaffen. Zulk een recht heeft de arbeider zeer zeker niet. Op welken rechtstitel zou dit steunen? En waar zou het heen, als de staat aldus voor iedereen afzonderlijk had te zorgen ? Hoever bleven wij dan verwijderd van den socialistischen staat? De staat zorgt voor het algemeen, niet voor het bijzonder welzijn.

Daarom echter juist kan men vragen, of het niet op den weg der burgerlijke overheid ligt, om door werkverschaffing te voorzien in de noodlottige gevolgen eener uitgebreide werkloosheid. Deze kan inderdaad zulk een omvang nemen, dat zij een ramp is voor de geheele maatschappij. Dan staat het geval anders. Wanneer het algemeen belang er mede gemoeid is, en de private krachten zijn niet bij machte het kwaad te stuiten, kan voor den staat de verplichting ontstaan om werk te verschaffen. Nochtans is dat geen rechtsplicht tegenover den afzonderlijken werkman; want hij is het verschuldigd aan de geheele maatschappij. Het is een plicht van legale rechtvaardigheid, waaruit voor het individu niet een strikt recht geboren wordt.

181. Zal de ai'beid vruchtbaar zijn voor de beschaving, dan moet hij in wettige vrijheid worden uitgeoefend. De burger moet in zijn economisch leven, in de handelingen, waarmee hij aan de voortbrenging en verdeeling der goederen deel neemt, niet aan handen en voeten gebonden zijn. Hij heeft immers in het maatschappelijk leven de vrij -

Sluiten