Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wereldbeschouwing bewijzen, wanneer men als sociaaldemocraat de onteigening van het kapitaal eischt! Er is geen langdradige uiteenzetting meer noodig van het eigendomsbegrip, men behoeft geen theorieën over meerwaarde-dogma uit te denken en te bewijzen, om voor de arbeiders het recht op te vorderen mee te deelen in het kapitaal der kapitalisten, — alles volgt van zelf uit het grondprincipe van het Al-Een; de arbeider, een in wezen met den kapitalist, is van zelf al reeds medebezitter.

Jammer is het evenwel, — maar dat moet men op den koop toenemen, — dat de kapitalisten met hun groote dividenden en heel hun uitbuitingssysteem, dat zoo zwaar op de arbeiders drukt, zich eveneens daarmede kunnen rechtvaardigen, dat zij verschijningsvormen zijn van de eene, in de al-eene god-natuur werkende godheid.

Dit zoude evenwel niet veel te beteekenen hebben, want ten slotte kan men zijn eigen aanspraken op macht en bezit uitgeven voor bewegingen in de god-natuur, die werkzaam is in alle levende wezens. Zoodat het derhalve ook dan zoude zijn, wat het nu is: een vraag van macht.

Zooals van zelf spreekt zou in dat geval de verhouding tusschen socialisme en godsdienst of Christendom juist dezelfde zijn als nu. Ook al namen zij ons voorstel aan, de zaak zou hetzelfde blijven.

Maar er is weinig kans op; dat het socialisme het materialisme loslaat is een utopie, zoo erg als er maar een utopie zijn kan. Want het socialisme kan het materialisme, kan de materialistische beschouwing der geschiedenis niet loslaten, zonder zijn heele program, het heele Marxisme los te laten. Zonder het historisch materialisme zou het geen sociaal-democratie meer zijn.

Als het socialisme het historisch materialisme er aan geeft,

36

Sluiten