Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

»valsch behandeld zijn, wanneer strauss als historische «waarheid had laten bestaan, wat er van de drie eerste »Evangelies overbleef, nadat zij ontdaan waren van de «wonderen en van alles, waarin zij elkaar tegenspraken. Een «van de eerste wetten der historische kritiek is immers, »dat men schriften, waarvan een groot deel, en zooals hier «het geval was, het grootste gedeelte, onwaar wordt be«vonden, ook voor hetgeen er nog van overblijft, als onzeker «beschouwt, als dat overige gedeelte niet door andere getuigenissen als historisch vaststaat . . . Bruno Bauer staat naast «Strauss, zooals Reimarus ') naast Lessing. Zijn hoogste «beroemdheid kreeg hij door zijn kritiek op de Evangelies, «als zoodanig zag hij in de Evangelieverklaring van strauss, «die de Evangelies als mythen behandelt, een kritische beves«tiging van een theologische opvatting van het geloof, de «laatste versperring, die men moest nemen, om tot de ware «geschiedenis door te dringen. Hij ontzegde aan de Evan«gelies de waarde van werkelijke geschiedkundige bronnen, «onderwierp ze aan een breed onderzoek als geestespro«dukten van den tijd, waarin ze ontstonden, toetste ze aan «de profane geschiedenis van het Romeinsche Rijk in de «twee eerste eeuwen van onze jaartelling. Hij zocht en «toonde de kiem der christelijke verhalen in de Joodsche, «de Grieksch-Alexandrijnsche en de Grieksch-Romeinsche «litteratuur en toonde duidelijk(!) aan, hoe dikwijls de Evan«gelies woorden aanhaalden van den Alexandrijnschen Jood «philo en den Romeinschen stoïcijn seneca . . . Als «geschiedschrijver heeft hij zich menigmaal vergist, zijn «hoofdfout is wel, dat hij het ontstaan van het Christendom

') Herm. Reimarus, t 1768, schijver van de door Lessing uitgegevene » Wolfenbiittler Fragmente eines Ungenannten."

41

Sluiten