Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

menschen blijft waar dat zy nooit zuivere typen zijn, dat voor de eene taal de zaken anders staan dan voor de andere en dat de types met den tijd en met de wisselende invloeden, b.v. veel lezen, veel spreken, veel hooien, sterk veranderen en allerlei meng- en overgangsvormen kunnen aanwijzen.

De vraag naai- liet domineeren van de verscliillende elementen der woordvoorstellingen schijnt ons dus niet van ingrijpend belang.

1". Om de verschillen bij de verschillende individuen.

2". Om de verschillen bij 't zelfde individu op verschillende tijden.

3°. Om de verschillen bjj 't zelfde individu op 't zelfde oogenblik naar gelang van liet object der gedachte.

4". Omdat uit liet domineeren van een bepaalde modaliteit der woordvoorstellingen alleen onder zeer grootc reserve mag geconcludeerd worden tot de reguleering van liet woordvoorstcllingsproces door dat eene element; zelfs behoeft de oorspronkelijke aaneenschakeling niet maatgevend te zijn voor de later mogelijke associaties. Men denke slechts aan geheugenmiddeltjcs, zgn. ezelsbruggen, waardoor men moeilijk associabele voorstellingen te zamen leert onthouden, maar die na verloop van tijd geheel uit den geest verdwijnen. Het mnemotechnicum, dat eerst een noodzakelijken tusschenschakel vormde, kan later zonder bezwaar geheel uit het bewustzijn wegvallen.

De bewering dat iemand om den naam van een object te kunnen noemen, om bij dit zeer eenvoudige geval te blijven, noodzakelijk eerst de akustische woordvoorstelling zou moeten doormaken, is dus volstrekt niet gerechtvaardigd, en de anatomische vertaling, dat nl. een impuls het intacte akustische centrum moet passeeren, evenmin.

Omgekeerd is het niet zeker, dat, al heelt men b.v. het graphische of optische beeld niet absoluut noodig om een voorwerp te benoemen, een stoornis in den gyrus aiigularis niet de oorzaak kan zyn vau allerlei remmende

Sluiten