Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„5'a.w? t' e'nrsp cüti to euaiqrbv ftivov, oüóèv xv eïq pivi ovtuv tüv èfjiipv%uv, xiaê^ic yxp oiix xv ely. Ta pih ovv mts tx xirSyrx eïvx' Mts tx xMfoixrct 'tircos xhyü'e; (rotj yxp x'Króxvoftévov ttxQo: toZto S7Tl) , to SÈ TX ■j7r0x.slfjt.evx [xïj clvxi, X 7t01sï ttfv xlcfyaiv, xxi XVCo x'taOjtreu?, xStivxrov. ou yxp 5>3 ij y' xfoSyTis xurq sxurïj; sutiv , x>./.' s7ti tl xx) STSpav TtXpX tw xfaöqïlV, O XVXyKij TtpOTtpOV cJvXI Tiji xiaöjaeco? • to yxp xtvoüv tcv Kivovftêvou Cpófei vpórepóv èsti. xxv el xéyetxi irpo? xk\vi>.x txvtx, oüisv v}ttov , d. i. wanneer enkel het zinnelijkwaarneembare bestond, dan zou er niets zijn, in zoover er geen bezielde wezens waren, want zonder hen ware er geene waarneming. Nu is het wel denkbaar, dat er geen zinnelijk-waarneembare dingen en geen zinnelijke waarneming bestaan, want hier hebben we met aandoeningen van een waarnemer te maken; dat echter de substraten, die de zinnelijke waarneming voortbrengen , er niet afgezien van de waarneming zouden zijn, is onmogelijk. Want de zinnelijke waarneming is toch niet waarneming van zich zelve; er moet iets buiten de zinnelijke waarneming en daarvan verschillend bestaan, dat aan haar nood zakelijk voorafgaat. Immers uit den aard der zaak is het bewegende er vroeger dan het bewogene; en dat blijft waar, ook al worden beiden tot elkander gebracht." Er is dus velerlei buiten den geest volgens Aristoteles, maar wat er is, komt enkel door den geest tot werkelijk aanzijn. Werkte er geene rede in waarnemende geesten, dan zou de wereld, waarin wij leven, er niet zijn, en zouden alle dingen onzer ervaring tot een zuiver potentieel bestaan worden neergedrukt. Er zou wel iets overblijven, want de rede is als het licht en licht schept de kleuren niet, immers er wordt voor kleur meer dan licht vereischt; maar het - overblijvende zou geen actueel aanzijn hebben. De werkelijke wereld is het product van twee factoren, waarvan de eene de rede is, die huist in sommige waarnemende wezens, de andere geheel onbepaald blijft.

Sluiten