Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het empirisch standpunt bestaat daarin, zegt Scholten „dat de wijsgeer een zedelijk ideaal mist, dat zich aan hem voordoet als eene hoogere toekomstige werkelijkheid, waarnaar hij de nog onvolkomen werkelijkheid verbetert. Aristoteles mist een ideaal voor den mensch, en bepaalt zich daarom tot de waarneming van hetgeen nuttig en schadelijk voor hem is. Hij mist een ideaal voor den staat, en bepaalt zijne onderzoekingen tot den best mogelijken staat. In dit opzicht staat Aristoteles beneden Plato." (pag. 108 z. b.) Door deze opvatting geeft Scholten blijk op de tegenstelling van ^ijv en su %ijv bij Aristoteles niet gelet te hebben. &v is bij hem het door de natuur gegevene zijn des menschen, su tyv is het door eigene werkzaamheid verworvene welzijn De omzetting van 's menschen wezen in zelfbewuste redelijke werkzaamheid is het hoofddoel des levens, en deze omzetting brengt tevens zijne volkomene bevrediging, het geluk des menschen mede. Eth. Nicom. I, c 4, 2 zegt Aristoteles, dat goed leven en goed handelen (to 2' ev tyv kx) zo su Trpxzzstv) identisch zijn met de eudaimonie. Het geluk is volgens hem ons eigen werk, want het handelen, dat aan de wet van het goede beantwoordt, brengt door zijn eigen aard genot voort. Het eenige, dat van den mensch gevorderd wordt om het geluk te erlangen, is waarachtigheid en ernst. Alle schijn in het handelen biedt ook slechts schijn van geluk. Den rechtschapene noemt Aristoteles bij voorkeur ttrnovlxTsv, d. i. een degelijk mensch. Elders zegt hij, dat 's menschen geluk bestaat êv ziï> syyy, in het handelen. Het volmaakte handelen is dus het ideaal van het menschelijke leven.

Dezelfde ontwikkeling als bij den mensch van %ijv tot eü &v vindt ook plaats bij den staat. Aristoteles zegt, dat de staat ontstaan is om het leven te redden, maar bestaat om het leven volkomen te doen zijn, ouv zov hsxev, oma. Ss zou (v $v.

(Polit. I, c. 1, pag. 1253, a, 27). Ook de staat is bij Aristoteles een organisme evenals de mensch. In tijdsorde verschijnen de

Sluiten