Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het bijeenschrapen van goud, een vierde in zielenadel. De leer van het Utilisme is, dat deugd geen ijdel ceremonieel mag zijn, maar ergens toe dienen moet. Het is de leer, dat wat geluk bevordert zedelijk goed is. Indien dus lafheid, wreedheid, verraad onder bepaalde omstandigheden doeltreffend zijn, dan houden zij op ondeugden te zijn. Zoo althans is de onvermijdelijke conclusie.

Hoe dit beginsel toegepast kan worden, ziet men uit den exterminatie-oorlog door Engeland gevoerd tegen de Africaner natie; eerst met de wapenen in de hand, sedert het verdrag van Yereeniging door misbruik van overmacht. Robberts, Kitchener, French gebruikten hospitaaltreinen, als zij zich verplaatsen wilden. De aanvoerders der Boeren, die gewond in de handen der Engelschen vielen, werden voor een krijgsraad gedaagd en eenvoudig vermoord. De Engelschen richtten concentratiekampen op, om de vrouwen en kinderen van hun vijand te verdelgen en zoo de hoop der toekomst uit te roeien. Liever dan op het veld van eer te sneuvelen, lieten zij zich bij geheele scharen gevangen nemen, wel wetende dat de grootmoedige Boer kwaad niet met kwaad vergelden zou. Den heerlijken tuin van Z.-Africa verkeerden ze in eene woestenij, ten einde den vijand economisch te gronde te richten. Op kosten van de verarmde vroegere Republieken, voeren zij thans massa's Engelsche kolonisten in en trachten zoo de oorspronkelijke bevolking te overvleugelen. Door de school worden Engelsche beschaving en Engelsche taal opgedrongen. Wellicht zullen zij er in slagen Z.-Afrika geheel Engelsch te maken.

Men zal antwoorden: dat is niet eene politiek, die door het Utilisme wordt aanbevolen, want het Utilisme wil geluk bevorderd - zien en de Engelschen maken slachtoffers. Akkoord, maar bewijs eens dat de mensch zorgen moet voor hen, wier welvaart hem onverschillig is. Bewijs eens, dat men niet het recht heeft eigen geluk op de puinhoopen van het geluk van anderen te bouwen.

Sluiten