Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

toch een eenvoudige verhouding hunner trillingsgetallen bezitten, noem ik akkoorden. Akkoorden uit twee, drie, enz. tonen bestaande, noeiut men tweeklanken, drieklanken, enz. De enkelvoudige tonen, die een muzikalen klank samenstellen noemt men de deeltonen van dien klank. Ook de grondtoon en de boventonen van een muzikale noot zijn deeltonen en de grondtoon heet eerste deeltoon, de eerste boventoon tweede deeltoon enzoovoort.

XII.

Waar wij nu gezien hebben, dat het oor de muzikale noot in deeltonen ontleedt, welker perioden een, twee, drie enz. malen in de periode van den grondtoon begrepen zjjn, daar treft ons de overeenkomst met de mathematische analyse eener samengestelde beweging volgens Fourier. 't Is echter niet alleen door het oor, dat wij de genoemde reeks deeltonen kunnen waarnemen, wij kunnen ze behalve langs dezen pliysiologischeu weg ook aantoonen langs physischen weg, en wel door middel van het verschijnsel van het meet rillen. Dit verschijnsel bestaat daarin, dat bepaalde instrumenten, resonatoren genaamd, in trillende beweging komen, zoodra in de lucht die trilling aanwezig is, welker periode overeenstemt met die waarin de resonator trilt, als lij] op zich zelf in beweging wordt gebracht. Men drukt dit uit door te zeggen, dat in dit geval de periode van de in de lucht aanwezige trilling overeenstemt niet de eigen periode van den resonator. Om geheel van het oor onafhankelijk te zijn, kan men de resonatoren zoo kiezen en inrichten, dat men met liet oog waarneemt, of zij meetrillen of niet. Zoo kan men als resonatoren horizontaal gestelde gespannen vliezen nemen, waarop een beetje zeer fijn zand gestrooid is. Zoodra het vlies in medetrilling geraakt, komt ook bet. zand in beweging en wel zoolang, totdat liet in eene bepaalde figuur op het vlies opeengehoopt, in evenwicht is gekomen. Ook kan men het vlies verticaal plaatsen en er een vlierpitbolletje aan een draadje tegenaan laten hangen. De dansende beweging van het kogeltje geeft aan dat het vlies in niedetrilling geraakt.

Onder resonatoren in enger en zin verstaat men eigenlijk glazen, of metalen of bordpapieren bollen of buizen, die met liet eene einde in liet oor gehouden worden en die, van verschillende grootte, door

Sluiten