Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(laar jaarlijks naar de slachtplaats gevoerd; werd ous gansche land leeg geplunderd, de buit zoude geen half jaar dat monster verzadigen! Zijn nog meer getallen noodig om te doen beseffen welk koortsachtig leven trilt in dat huizenblok: dat zwarte hart van het zwarte Chicago, waarheen bij elke pulsatie de trams stooten duizende patroons, bedienden en klanten, welke de hemelhooge gebouwen inslokken en straks weer uitwerpen, altijd door ?

Van drie kanten loopen naar die handelswijk drie groote stelsels van het oudere tramwegnet; drie in naam althans, in werkelijkheid twee — want eene machtige combinatie heeft er twee samengesmolten, en zich ook meester gemaakt van vele der kleinere lijnen in de buitenwijken, welke het oudere net voeden. Doch in naam zijn ze onafhankelijk gebleven, opdat de maatschappij zoodoende niet verplicht zoude zijn overstapkaartjes te geven. Want — is het wel noodig er op te wijzen? — de trams zijn machtige instrumenten in de handen der geldmannen.

Het zijn dan ook millioenen-lijnen: alleen reeds hare werkelijke waarde is op 187 millioen gulden te schatten; dat wil zeggen deze som zoude zijn uit te geven indien men thans die lijnen opnieuw wilde bouwen. Doch deze waarde-in-herbouw is geenszins de marktwaarde.

Bij het onderzoek naar de marktwaarde is wel te onderscheiden tusschen het oudere en jongere stelsel. De waarde toch der lijnen op den beganen grond is driemaal grooter dan de werkelijke waarde, dank zij haar monopolie van verkeer in vele stadsgedeelten; bij het nieuwere net, dat minder geriefelijk is — want het beklimmen der hooge trappen lokt niet uit tot liet doen van korte ritten — ligt daarentegen de marktwaarde ettelijke millioenen beneden de werkelijke waarde. En wat de uomvtude waarde betreft,

9

Sluiten