Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

werker tot onderwerp van studie verheven, het sociale vraagstuk synoniem geworden niet het arbeiders-vraagstuk, en de werkman de spil waarom de wereld — schijnbaar althans — tegenwoordig draait. En zelfs de minst nieuwsgierige vraagt zich af: boe leeft de arbeider?

Talrijk zijn dan ook zij, die deze vraag trachten te beantwoorden; die nauwkeurig cent voor cent nagaan de uitgaven van het arbeidersbudget. Slechts weinigen zijn verder gegaan en hebben zich tijdelijk gestoken in het vel van den arbeider, zijn zelf voor korteren oflangeren tijd werkman geworden.

En juist dezen sloegen den rechten weg in; want wie zuiver wil beoordeelen hoe iemand leeft, die moet met hem mede voelen. Leven is gevoelen. Eerst zóó wordt begrijpelijk waarom de Romeinsche milliardair zelfmoord pleegde toen hem nog slechts enkele millioenen sestertiën overbleven: Van zijn standpunt beschouwd is die daad verschoonbaar; want wat hem restte, was te ver beneden zijn levensstandaard, — al ware ons dat overschot een schitterend fortuin geweest!

Om te weten hoe het iemand te moede is bij zeker inkomen, dient men den levensstandaard van die persoon te kennen; en het is dus niet voldoende om 11a te gaan hoevele guldens een arbeider verdient (het nominale loon), noch wat hij met dat geld kan uitrichten (bet reëele loon), maar tevens is te beoordeelen in hoeverre dat reëele loon den arbeider in staat stelt te leven op de wijze die hem past. E11 1111 geldt wel voor den arbeider wat geldt voor een ieder, zelfs voor den mil1 ionair: het aantal behoeften is onbepaald; naarmate meerdere wenschen vervuld zijn, ontstaan er nieuwere, grootere; maar toch — wanneer iedere stand in de maatschappij beschouwd wordt als een soort geheel — kan men

Sluiten