Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nisnie niet enkel de meest grandiose proefneming op god >d ie listig-maatschappelijk gebied, welke deze eeuw heelt zien geboren worden, doch ook verreweg de best geslaagde. Dit is aan twee oorzaken te danken: de buitengewone kracht, welke uitging van de leiders der beweging niet enkel mannen des geloofs maar ook mannen van de praktijk; en de buitengewone éénheid der volgelingen. Want de Mormonen zijn één van geest, en gedisciplineerd als een Europeesch leger.

Daarin schuilt hunne kracht. Maar daaruit dreigt dan ook gevaar voor den Amerikaanschen Staat! Deze vrees 011 niet verontwaardiging over veelwijverij — is de eigenlijke roden van den bittoren haat , de verguizing en vervolging waaraan zij blootstaan. Waarom keert zich in een Katholiek land als Frankrijk, de geheelo clericale macht als één man togen wat in Protestantsche landen vrijwel onopgemerkt voorbijgaat: de Vrijmetselarij? En omgekeerd, waarom wordt zelfs in Protestantsche landen zoo heftig uitgevaren tegen de orde der Jezuieten? Het willeloos worden als een lijk, het samenpersen van een groote menschenmassa tot eone eenheid, tot één lichaam met duizend armen om te slaan en één hoofd om den slag te richten, dat is wat gevreesd wordt in elke maatschappij , hoe ook samengesteld. Een Staat in den Staat, maar krachtiger dan die groote Staat, duizendmaal krachtiger, omdat die algemeene Staat niets anders is dan oen verdrag tusschen duizende willen, en elk oogenblik dat verdrag gevaar loopt te worden opgezegd door ontevredenen , — een trust op sociaal gebied, duizendmaal geduehter dan een trust van nijverheidsonderneniingen, omdat de drijfveer niet is: dorst naar goud, maar dorst naar Waarheid!

En vooral in eene republiek als de Amorikaansche,

Sluiten