Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van tut thuis blijven, tot gaan naar den vreemde. Niet dat ik aanspoor tot daar heen gaan niet het doel om Nederland te Anierikaniseeren! Dat kan niet. Wij hebben noch de delfstoffen, noch de ruimte, noch het klimaat.. . . en wij hebben traditien. Maar wat ons hier ontbreekt, hebben wij elders: in Amerika, in Azië, in Afrika. Daar, in onze koloniën: in onze West, in onze Oost, in de Transvaal, zijn schatten uit den bodem te halen, en is er ruimte. En wat het klimaat betreft? Weet gij, dat in de vorige eeuw de Hollanders te Batavia zich kleedden in fluweel, het hoofd bedekten met pruiken, en er woonden in Ilollandsche huizen? De menseh heeft een groot aanpassingsvermogen, en daarenboven lang niet overal is het klimaat een hinderpaal.

Wat de exploitatie van die schatten in den bodem, wat mijn-industrie beteekent in de moderne maatschappij, daarvan geven België en Duitschland nog maar een flauw begrip. In Nederlandsche oogen is Duitschland — omdat het zoo dichtbij is gelegen, en in vergelijking tot onze afmetingen zoo kolossaal is — iets heel bijzonders; vergeleken bij wat Amerika is en vooral worden zal, beteekent Duitschland weinig, bijna niets. En van wie Amerika bereist, moeten wel de oogen open gaan —zelfs al staat hij zoo ver van de mijn-industrie als met een waterstaatsingenieur bet geval is. Het kan er zelfs den minst ingewijde niet ontgaan boe de vele machinerieën, noodig in de mijnen en ter verwerking van de mijn-producten, de machine-industrie omhoog doen vliegen; hoe de bloei van deze nijverheid inwerkt op alle andere industrieën en deze opheft. De mijn-bouw is dan ook de spil van den modernen staat, gelijk de landbouw die was van de staten van vroeger. En Nederland kan én door zijne koloniën, én door zijne stamverwantschappen tot een

Sluiten