Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

reiziger meester. Men nadert het groote eiland, dat betrekkelijk nog zoo weinig bekend is, en dat daardoor met een waas van geheimzinnigheid is overtogen, hetwelk aan het doel van den tocht eene verhoogde bekoring geeft. Saparoea en de Bandagroep behooren tot die gewesten, waaraan natuurschoon en "Weltabgeschlossenheit" te zamen eene onweerstaanbare aantrekkelijkheid verleenen. Bloedige oorlogsdaden uit vroegeren tijd duiken hier echter op voor het oog der verbeelding, en vullen het schilderachtig landschap met tooneelen van Homerische menschenslachtingen. De verdelgingskrijg, door den Gouverneur-Generaal Coen in 1609 tegen de Bandaneezen begonnen als straf voor den moord van admiraal Verhoeven, bracht hun aantal van 15,000 op hoogstens 1000 terug, en evenaarde in wreedheid de hongi-tochten •) naar Amboina, welke onze voorouders in de 17de en in de 18de eeuw ter wille hunner commercieele belangen ondernamen.

Het is niet altijd gemakkelijk een billijk vonnis te vellen over de daden van het voorgeslacht. Onze tachtigjarige worstelstrijd met Spanje droeg er allerminst toe bij om de gebruiken van den oorlog te verzachten, en toen laatstgenoemde zich naar Azië overplantte, werd hij daar met eene verbittering gevoerd, die niet slechts voortvloeide uit een toenmaals verklaarbaren rassenhaat, maar ook uit den onvermijdelijken naijver van handelsconcurrenten, die elkaar een kostbaar gebied betwisten. In het begin der 17de eeuw waren veler oogen op Indië gevestigd, en wij hadden daar niet slechts met Spanjaarden en Portugeezen, maar ook met Engelschen te doen, die er o. a. naar streefden op Banda vasten voet te krijgen en er zich meester te maken van den handel. De staatkunde der Oost-Indische

') Hongi inlandsche oorlogsvloot in de Molukken, bestaande uit prauwen met zwaar gewapende bemanning. Thans komen deze tochten alleen nog voor op Nieuw-Guinea. (Encyclopaedie.)

Sluiten