Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het zal duidelijk zijn dat indien F en een der functies /, k, li ft bekend zijn, ook de andere daardoor bekend zijn geworden.

De proeven hebben geleerd dat de grootheden 1, k, li, fi eenigszins afhankelijk zijn van de verhouding tusschen de lengte en de dikte der ijzerstaaf. Men moet dit toeschrijven aan de «spreiding" die de krachtlijnen ondergaan als zij het einde der staaf naderen. Bij korte stukken is die spreiding grooter dan bij langere. In (ig. 27 is de invloed aangegeven dien D ondervindt. Bij groote waarde van F is het verschil nauwelijks merkbaar.

In flg. 28 is de waarde van li voor weckijzer '), staal en gietijzer aangegeven. Er blijkt uit dat staal bij kleine waarden van F merkbaar bij weekijzer achterblijft, bij grootere waarden van F is liet verschil minder groot. Gietijzer is minder geschikt dan weekijzer. De waarde van 11 is veel geringer.

Wanneer men binnen een solenoïde een weekijzeren staaf plaatst en nu door de draadgeleiding een stroom voert, waarvan men de sterkte eerst laat toenemen tot een willekeurige waarde i, haar dan langzamerhand doet dalen tot nul, den stroom omkeert van richting, zijne sterkte weer laat toenemen tot i (dus tot — i) om dan weer tot nul te doen afnemen en dezen cyclus eenige malen herhaalt, bemerkt men dat het ijzer een eigenschap vertoont, die men hijsteresis of magnetische wrijving noemt. De waarden I, k, D en /u, blijven als 't ware ten achter bij de waarde van F en de grafische voorstelling levert, voor D bijv., een lijn zooals in tig 29 is voorgesteld.

Men kan aantooncn dat de oppervlakte der S-vormige figuur gedeeld door 4tt, den aibeid in ergs vertegenwoordigt, die noodig is om telkens den toestand van het ijzer te veranderen, d. w. z. voor de poolwisseling in het ijzer is een arbeid noodig. Bij de dynamo's enz. alwaar deze poolwisseling veelvuldig voorkomt, is dus een hoeveelheid arbeid daarvoor noodig, die, daar zij alleen dient ter verwarming van het ijzer, nutteloos verloren gaat. Bij benadering is die arbeid per cM3 ijzer

a="mn''5crës

voor iedere poolwisseling. Is dus D = 10000 en hebben we 1000 KG. ijzer bij 1500 wisselingen per minuut, zoo is de arbeid per secunde:

0 Ofschoon deze benaming weinig meer gebruikt wordt, hebben wij ze toch, gemakshalve, gekozen.

Sluiten