Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

punten, zooals /', J'\ p \ mogelijk, on in elk daarvan heeft de bovengenoemde loodlijn weer een andere waarde. Eveneens verandert de lengte der loodlijn bij den overgang van I' tot l\ en

/'-' d w z- blJ verandering van de abscis, terwijl de ordinaat hetzelfde bljjft.

Elke algebraïsche of gonioinetrische uitdrukking waarin twee veranderlijken voorkomen, b. v. 2 r2 -f 3 r y -}- 4 y», sin (r 4- y)

hangt zoowol van de waarde der eene als van 'die dor andere veranderlijke af.

Ook in natuurkundige vraagstukken komen dergelijke gevallen voor. Hot volume van een gasmassa hangt af van do temperatuur on van den druk waaraan hot gas onderworpen is. Heeft men het volume bjj oen aantal temperaturen en drukkingen gemeten, dan kan men de uitkomsten in een tabel met <luhhekn infjani) vereenigen, waarin b.v. naast elkaar staan de waarden van het volume die bjj denzelfden druk, maar bjj verschillende temperaturen behooren, onder elkaar daarentegen de waardon die het volume onder verschillende drukkingon bij dezelfde temperatuur heeft.

De uitkomst van elke meting kan door de ligging van een puut 111 de ruimte worden aangegeven. Men stelt daartoe op de in § !» aangegeven wijze de temperatuur, den druk en hot volume door lijnen voor, en kiest een punt zoo, «lat zijne drie coördinaten de temperatuur, don druk en het volume weergeven, die bjj een waarneming zjjn voorgekomen. Of, wat op hetzelfde neerkomt, men zookt in een plat vlak (Tig. 28) een punt l> op, waarvan de abscis en de ordinaat evenredig zijn met de temperatuur en don druk die bjj oen meting bestonden, en richt vervolgons m l> oen loodlijn op het vlak op; door de lengte van die lijn stelt men het waargenomen volume voor. Het uiteinde dor loodlijn is dan het gezochte punt.

Evenals wij nu m !) door de punten die de uitkomsten dor afzonderlijke waarnemingen voorstelden oen kromme lijn beten gaan, kunnen wij thans door al de gevonden punten een .oppervlak brengen. Dit oppervlak, dat in den regel gebogen zal zjjn, doet ons aanstonds zien welke waarde de eene veranderlijke grootheid hoeft, als de waarden van do beide andere gegeven zijn.

jh

Sluiten