Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

liet oppervlak, dan vindt men dat die grooter is als het voorwerp aan de polen dan wanneer het aan den aequator is geplaatst. \ an daar, dat zelfs hij een stilstaande aarde niet overal dezelfde waarde van g zou worden gevonden.

De wet van Newton kan niet alleen in hoofdtrekken rekenschap geven van de beweging der lichamen van het zonnestelsel; zij kan ook dienen om vele bijzonderheden te verklaren, die men bij deze beweging heeft waargenomen. W erd elke planeet alleen door de zon aangetrokken, dan zou hij in een stilstaande ellips rondloopen en zou zijn snelheid volgens een eenvoudige wet veranderen. Tn werkelijkheid bestaan tal van kleine afwijkingen van deze bewegingswijze en zijn de verschijnselen zeer ingewikkeld. T och is men, door in aanmerking te nemen dat elke planeet niet alleen door de zon, maar ook door de andere planeten wordt aangetrokken, er in geslaagd, dit alles te ontwarren. Daartoe waren ingewikkelde wiskundige theorieën noodig, maar de grondbeginselen waarvan men moest uitgaan, zijn eenvoudig genoeg. Zijn op eenig oogenblik de standen der verschillende lichamen van liet zonnestelsel bekend, dan kan men voor elk daarvan de krachten aangeven, dio het van al de overige ondervindt. Men kan vervolgens al de op een lichaam werkende krachten tot een enkele vereenigen, en de uitwerking van deze moet dan op de in § 89, b aangegeven wijze bepaald worden.

Ook wanneer men zich alleen met de natuurkunde in den enge ren zin \an het woord wil bezig houden, is het van belang een denkbeeld van dit alles te hebben, daar bij de pogingen om natuurkundige verschijnselen te verklaren de methoden der sterrenkunde in menig opzicht als voorbeeld hebben gediend.

Het verdient ten slotte vermelding dat men er in geslaagd is, door gevoelige werktuigen rechtstreeks de aantrekking te doen zien, die volgens de theorie van Newton een voorwerp, zooals een stuk lood, op een ander lichaam uitoefent, ofschoon deze aantrekking al licht millioenen malen kleiner is dan het gewicht van dat lichaam.

fm

Sluiten