Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

fm

In de tweede plaats beschouwen wij het geval dat wij, door niet de hand te trekken, het uiteinde van de veer van li naar A terugbrengen. De spanning doorloopt daarbij in omgekeerde volgorde dezelfde reeks waarden als zoo even, en wanneer wij ons nu voorstellen dat de kracht die wjj voor het uitrekken moeten uitoefenen, op elk oogenblik gelijk is aan do spanning van de veer, is het duidelijk dat de arbeid dien wij thans verrichten bij de verplaatsing over een oneindig klein deel van den weg, even groot is als de arbeid van de spanning die straks bjj dat zelfde deel behoorde. Dus moet ook de totale arbeid dien wjj aan de verplaatsing van li naar A besteden, geljjk zijn aan don arbeid dien de veer bij de samentrekking van A naar /> verrichtte.

Ken dergelijke redeneering is van toepassing op een ^'ils dat wij in één geval samendrukken en dat in een ander geval zelf, terwijl het zich uitzet, een arbeid doet.

Op do zoo even onderstelde gelijkheid van do door ons uitgeoefende kracht en de spanning van de veer komen wjj nog terug.

Tot een belangrijke uitkomst komen wij door de stellingen van de vorige en van deze § met elkaar in verband te brengen. Stel dat een lichaam P een zekeren arbeid A doet op een lichaam Q. Dan neemt liet arbeidsvermogen van P met een bedrag A af, en dat van Q met hetzelfde bedrag toe; de som van liet arbeidsvermogen van het eene en van (lat van H andere lichaam, of, zooals men zegt, het arbeidsvermogen dat de twee lichamen te zamen hebben, blijft onveranderd. Met een voor de hand liggende beeldspraak kunnen wij zeggen dat een hoeveelheid arbeidsvermogen van de grootte A van het lichaam P op Q is overgegaan. Het komt op hetzelfde neer of wij zeggen dat een lichaam een arbeid A op een ander doet, dan wel dat het een hoeveelheid arbeidsvermogen ten bedrage van A aan dat andere lichaam afstaat. Tot opheldering kan een spiraalveer dienen, die, terwijl liij zich samentrekt, een andere veer uitrekt, of ook een geheel gesloten cilinder, waarvan de inwendige ruimte door een bewegelijken zuiger in tweeën verdeeld is, en die eerst in de twee afdeelingen gasmassa's bevat, die in verschillende mate zijn sanien-

Sluiten