is toegevoegd aan uw favorieten.

Beginselen der natuurkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

temperatuur van liet water, maar in gelijke mate die van liet vat waarin liet zich bevindt, en dat in den regel uit dun messing- of platinablik bestaat; eveneens die van den thermometer en van don roerder, dien men noodig heeft om zich van een overal even hooge temperatuur in de geheele watermassa te verzekeren.

Men kan deze omstandigheid in rekening brengen, wanneer men de waterwaarde van den geheelen calorimeter kent; men stelt nl. bij de berekening van de proeven die waarde voor liet gewicht van liet water in de plaats.

De waterwaarde kan worden berekend, wanneer men liet »-e-

• li ® wicht en do soortelijke warmte kent van de verschillende lichamen

die in het spel komen; zjj kan ook experimenteel worden bepaald.

De lezer zal daartoe gemakkelijk oen middel kunnen bedenken.

Eveneens zul men inzien dat men, wanneer do omstandigheden hot wenschelijk maken, in den calorimeter in plaats van water een andere vloeistof kan bezigen, mits de soortelijke warmte daarvan bekend is. Wij zullen naderhand een paar gevallen aantroffen, waarin men van een gas als calorimetrisch lichaam gein-nik maakt.

§ 138. Warmtewisseling tusschen den calorimeter en de omgeving. Wet van de afkoeling. Een voorname bron van fouten t>ij < (ilorinielri.se/ie bepalingen is gelegen in de omstandigheid dat, zoodra de temperatuur van een lichaam van die der omringende voorwerpen verschilt, het ivarmte daaraan afstaat of daarvan ontvangt. De wijzen waarop de warmte van warme naar koude lichamen overgaat, zullen weldra besproken worden; nu vermelden wij alleen dat de hoeveelheid warmte die onder gelijke omstandigheden in de tijdseenheid overgaat, gebleken is, evenredig met het temperatuurverschil te zijn, zoolang dit laatste klein genoeg is (wet van Newton). Hoe groot de hoeveelheid warmte is, die een lichaam gedurende zekeren tijd aan de omgeving afstaat, of daarvan ontvangt, kan experimenteel bepaald worden, wanneer in het lichaam geen werkingen plaats hebben, waardoor warmte wordt opgewekt of verdwijnt; het is voor dit doel voldoende, de temperatuur van het lichaam van tijd tot tijd af te lezen.

fliS