Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Door dit bij oen calorimeter te doen, vóór dat de. proef waarvoor hij bestemd is, genomen wordt, of na afloop van die proef, kan men bepalen hoeveel calorieën hij, gedurende een minuut b.v., aan de omgeving afstaat, wanneer zijn temperatuur nu eens deze, dan weer die hoogte boven die van de omringende voorwerpen heeft. Van deze uitkomsten kan men gebruik maken om een oordeel te krijgen over de hoeveelheid warmte die de toestel gedurende do proef zolf heeft verloren of opgenomen; natuurlijk is het daarbij noodig, den tijd in aanmerking te nemen, die voor hot nemen daarvan noodig is geweest.

Ofschoon de invloed van de omgeving op deze wjjze in rekening kan worden gebracht, is hot voor de nauwkeurigheid der uitkomsten van belang dat de correctie, waarin een vrij groote relatieve fout kan blijven bestaan, een klein bedrag heeft; men moet dus de warmtewisseling met de omgeving zooveel mogeljjk verhinderen, bovendien moet worden opgemerkt dat het verschijnsel alleen bjj kleine temperatuurverschillen een eenvoudijren "■an"

1 , ~ Ö Ï3

heeft; men werkt daarom nooit met verschillen van oen groot aantal graden.

Een kunstgreep 0111 de correctie klein te maken bestaat hierin, dat men de temperatuur van den calorimeter gedurende de oene helft van de proef lager en gedurende de andere helft hooger dan die van de omgeving laat zijn. Is het temperatuurverschil gedurende de twee helften even groot, dan kan de correctie achterwege blijven.

§ 139. Mechanisch aequivaleiit van <le warnite-eenheid.

Zoo noemt men de hoeveelheid mechanisch arbeidsvermogen die ontstaat wanneer één wartnte-eenheid verdwijnt, of die omgekeerd moet worden opgeofferd, om één calorie te voorschijn te brengen. De proeven waarop aan het slot van § 131 gedoeld werd, on die wij nu kunnen loeren kennen, hebben doen zien dat die hoeveelheid onder alle omstandigheden even groot is. Aan don üngolschen natuurkundige Joule heeft men een jaren lange reeks van onderzoekingen over liet mechanisch warmte-aequivalent te danken, waarvan de eerste uitkomsten in 1850 werdon bekend gemaakt.

IjJ

Sluiten