Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

profiel is do invloed van de wrijving nog grooter. Men gebruikt deze laatste overal daar waar het om stevige bevestiging te doen is, terwijl schroeven met rechthoekig profiel meer tot het overbrengen van bewegingen gebruikt worden.

Een schroef met kleinen spoed kan reeds door kleine krachten die in een vlak loodrecht op de as werken, worden bewogen. Om nn lijj een schroef die tot bevestiging moet dienen, te verhinderen dat dit gebeurt door toevallige schokken of trillingen, is het noodig, de windingen van den schroefdraad krachtig tegen die van de moer te drukken. Dit kan b.v. op de volgende wijze gedaan worden. Men verbeelde zich de moer van Fig. 133, li uit twee boven elkaar geplaatste deelen samengesteld (moer en contramoer) en deze door een draaiing in tegengestelde richting tegen elkaar gedrukt. De eene moer drnkt dan de andere tegen de windingen van de schroef aan.

(/. Als in het middelpunt van een cilinder die op een horizontaal vlak ligt, een horizontale kracht loodrecht op de as werkt, zou hij bij afwezigheid van alle wrijving voortschuiven of glijden. Zijn evenwel de oppervlakken ruw genoeg en worden zij genoegzaam tegen elkaar gedrukt, dan verhindert de wrijving de verplaatsing van het raakpunt over het vlak. Do cilinder kan dan alleen roortrollen, en deze beweging zou reeds bij een zeer kleine horizontale kracht ontstaan, wanneer zich niet een weerstand van anderen aard dan de tot nu toe besprokene, do zoogenaamde rullende irrijrhig, daartegen verzette. Deze is hier¬

aan toe te schrijven , dat de cilinder en het steunvlak iets worden ingedrukt , zoodat er een klein aanrakingsoppervlak bestaat. De voortdrijvende kracht /'(Fig. 162) moet nu den cilinder om de ljjn a opkantelen , en daartoe moet zij een zekere grootte hebben.

In tegenstelling met deze rollende wrijving wordt de weerstand

waarvan in het begin van deze sprake was, slee pende irrijvnuj genoemd.

Dat de wielen van een rijtuig ten doel hebben, de sleepende

Fig. 1(>2.

jfc

Sluiten