Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bol bevestigd, die door een tweeden even hoog geplaatsten vaststaanden bol werd aangetrokken of afgestooten. Men krijgt in dit geval het koppel K door de kracht die uit de electrische werkingen voortvloeit, naai q o\ci te brengen; tevens ziet men clan dat door de kiaclit in q. die naast het koppel bestaat, de staaf <i b iets opzij wordt gedrukt, maar het gewicht van a b is, vergeleken met de bedoelde kracht z°° groot, dat hiervan mag worden afgezien.

Wil men uit de aanwijzing van het werktuig de absolute grootte van de kracht afleiden, dan moet men liet koppel kennen, dal de ophangdraad bij een afwijkingshoek I op de slaaf uitoefent■ Dit kan worden afgeleid uit den duur van de schommelingen die de slaaf volbrengt, wanneet hij, na uit den evenwichtsst(tnd gebracht te zijn, aan de vee) kracht van den draad alleen wordt overgelaten.

.luist omdat het koppel dat nit de veerkracht voortvloeit, evenredig is met don afwijkingshoek, hebben deze schommelingen veel overeenkomst met de vroeger beschouwde enkelvoudige trillingen, en wordt de sehommeltijd D- door een even eenvoudige formule bepaald als die van de oneindig kleine schommelingen van een physischen slinger 184' Men heeft nl. nu, niet alleen voor zeer kleine,

maar ook voor grootere schommelingen,

(l2)

als Q het traau'heidsmoiiicnt van a b ten opzichte van de draaiingsas, dus ten opzichte van p q, voorstelt, en K het koppel dat de draad uitoefent bij een wringingshoek die in boogmaat de waarde 1 heeft. Uit 9- en Q kan door deze formule K worden berekend.

Een moeilijkheid is gelegen in de bepaling van liet traagheidsinoment, dat in den regel niet met volgende nauwkeurigheid uit den vorm en de massaverdeeling van liet aan dcn draad opgehangen lichaam kan worden bepaald. Men kan het echter leeren kennen door de meting van den sehommeltijd te herhalen, nadat men J® massa vergroot heeft, zonder dat men de kracht dio de beweging beheer*0'1*! heeft veranderd. Voegt men 11I. aan de staaf nog een zekere massa toe, waarvan het traagheidsmoment ten opzichte van

/'«?

Sluiten