is toegevoegd aan uw favorieten.

Beginselen der natuurkunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Fig. 177.

midden door deelt (Fig. 177), dan is do magnetische kracht op, die N en Z te zamen uitoefenen, evenwijdig aan N Z.

b. Staat de kracht op (Fig. 176) loodrecht op den magnetischen meridiaan, dus ook op o q, dan wordt de afwijkingshock re, die een in o geplaatste kleine magneetnaald door NZ verkrijgt, bepaald door

, op

tg re = -. 0 q

De tangens van den afwykingshoek is dus in dit geval evenredig met de werking van NZ.

c. In sommige galvanometers wenscht men de kracht waarmee een magneetnaald in een bepaalden stand wordt vastgehouden, klein te maken, opdat een zwakke electrische stroom een merkbare afwijking aan de naald zal geven. Men kan dit doel bereiken door een vasten magneet (compenseerende magneet) aan te brengen, die op de polen van de naald krachten uitoefent, die de van de aarde afkomstige geheel of grootendeels opheffen. Daarbij heeft men ook de richting waarin de naald zich plaatst in zijn macht. Ts nl. de aard magneetkracht oq (Fig. 178)

gegeven, dan kan men een resultante or van 11<s"

willekeurige richting krijgen, door oq met een geschikt gekozen kracht o p samen te stellen. Natuurlijk moet, als or klein zal zijn, op bijna in het verlengde van o q vallen. Ligt derhalve liet draaipunt van de magneetnaald verticaal boven of beneden het midden van den horizontaal geplaatsten compenseerenden magneet, dan moet deze laatste, welke richting men ook aan de naald wil geven, op weinig na in den magnetischen meridiaan geplaatst worden.

§ 196. Astatisch naaldenstelsel. Een ander mid¬

del om den invloed van het aardmagnetisme te verminderen bestaat in het gebruik van twee horizontale evenwijdige, door een verticaal staafje q r vast met elkaar verbonden