Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

voliiinovormindoring en ilcn uitwendigen druk den arbeid vim dezen laats ton afleiden: iian den anderen kant doet de temperatnurverhooging in verband niet de soortelijke warmte van liet gas ons de hoeveelheid ontwikkelde warmte kennen, zoodat men alle gegevens heeft 0111 tot het mechanisch aequivalent der warnite-oonheid te geraken. Hetzelfde is liet geval wanneer men de afkoeling lijj een uitzetting heeft genieten; men weet dan hoeveel warmte verdwenen is en hoeveel arbeid daardoor verricht is.

§ 232. Beschouwing van een oneindig kleine adiabatische

vollimevenillderillg. Ziehier een van de wijzen waarop de temperatuurverandering liij een adiabatische samendrukking kan worden gemeten. I it een grooten glazen ballon 6' (Fig. 210) die door een kraan A met wijde doorboring kan worden gesloten, wordt eerst eenige lucht weggezogen; na het sluiten van A wordt vervolgens de toestel aan zich zelf overgelaten tot lijj de temperatuur van de Fig. 210.

omgeving heelt aangenomen. .Met behulp van oen manometer kan de druk van het gas worden gemeten; zoodra die niet meer verandert, is men zeker dat do temperatuur van do omgeving bereikt is.

Xu wordt de kraan A geopend, en zoodra de druk van de lucht gelijk aan dien van de atmosphoer is geworden, wat zeer snel gebeurt, weer gosloton. Op dat oogenblik is door het toestroomen van do buitenlucht de temperatuur gestegen ; na het sluiten van de kraan daalt zjj weer tot de oorspronkelijke hoogte, en daarbij neemt do druk af.

Zjj 11 do druk van de atmosplieer, j)l de druk die

eerst in den ballon bestond, p2 de einddruk, alles in dynes per om". Dan is //, en terwijl ook moet zijn, daar ten slotte bij de¬

zelfde temperatuur moer lucht in den ballon is dan aanvankelijk.

Zjj verder de absolute temperatuur van do omgeving T. llij de laatste toestandsverandering is de druk gedaald van p tot pJt terwijl hot volume even groot is gebleven. Op het oogenblik waarop de kraan gesloten werd,

was derhalve de temperatuur 7" = ' T. Het resultaat van de proef is dus

i/iit wanneer een lucht massa run de temperatuur en den druk p, adiabatiseh

wordt samengedrukt tot den druk />, de temperatuur stiji/t tot T = '' '/'

1' 2

Ditzelfde zou ook gebeuren als dezelfde drukverandering adiabatiseh plaats had, terwijl de lucht zich in een cilinder onder een zuiger bevond. Men kan uu gemakkelijk uitdrukkingen vinden voor den arbeid die dan door den uitwendigen druk wordt verricht, en voor do vermeerdering van de inwendige

fi n

Sluiten