Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

§ 247. Veranderingen van de vrije energie bij omkeerbare en niet omkeerbare verschijnselen, a. Wij beschouwen als voorbeeld een vast veerkrachtig lichaam en wel, om de gedachten te bepalen, een staaf (Fig. 124, blz. 257) die met het eene uiteinde is vastgeklemd. Van het gewicht zien wij af en wij onderstellen dat een warmtereservoir (de omringende lucht b.v.) voor het standvastig blijven van de temperatuur zorgt. Wij denken ons de staaf eerst in den toestand dien hij aanneemt wanneer er geen uitwendige krachten op werken, en dien wijden natuurlijken toestand zullen noemen; vervolgens brengen wij door een kracht aan het vrije uiteinde, loodrecht op de lengte, een doorbuiging te weeg. Door niet plotseling een groote kracht uit te oefenen, maar met een zeer kleine te beginnen, die wij dan langzamerhand laten aangroeien, verzekeren wij ons ervan, dat de staaf op elk oogenblik in een evenwichtstoestand verkeert, d. w. z. in een toestand die onder den invloed van de op het beschouwde oogenblik werkende kracht voortdurend zou kunnen bestaan, zoodat de deformatie op omkeerbare wijze tot stand komt.

Ten slotte hebben wij een zekeren arbeid v gedaan en een even grooten arbeid zal de staaf bij langzamen terugkeer tot den natuurlijken toestand kunnen verrichten. Nemen wij dezen laatsten voor den nultoestand (§ 246), dan moeten wij dus aan de gebogen staaf een vrye energie i/> toekennen. Ter onderscheiding kunnen wij deze de vrije energie van de deformatie noemen.

b. Heffen wij de kracht die de doorbuiging heeft teweeg gebracht, plotseling op, dan schommelt het lichaam om den natuurlijken stand heen en weer. Bij afwezigheid van eiken weerstand houdt die beweging nooit op en blijft de totale vrije energie in den loop daarvan onveranderd, üp het oogenblik waarop de natuurlijke toestand bereikt is, is wel is waar de vrije energie van de deformatie verdwenen, maar de staaf heeft dan wegens zijn (zichtbare) beweging een kinetische energie, dus een anderen vorm van vrije energie, gekregen, waarvan het bedrag, zooals men kan aantoonen, gelijk is aan de verloren vrije energie van de deformatie.

jw

Sluiten