Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VA

zekere temperatuur # heeft, en elke hoeveelheid warmte die 3/ moet afstaan, aan dat reservoir geven. Wij kunnen dit langs omkeerbaren weg doen, wanneer wij telkens van een hulplichaam, liv, een gasmassa, gebruik maken, dat een kringloop van Carkot ondergaat, waarbij het liehaam M en het reservoir K de rol spelen, dio wij vroeger (§ 248) aan ƒ?, en hebben toegekend. Om dan aan M, terwijl dit liehaam de temperatuur 7' heeft, de hoeveelheid warmte Q, positief of negatief, te geven, moet uit K een hoeveelheid

worden geput. Is dus de gcheclo kringloop volbracht, dan bedraagt de uit K verdwenen warmte

■av Q 7"

Xu is er ten slotte noeli aan het lichaam M, noch aan de gasmassa waarmee men telkens hoeft gewerkt iets veranderd; was dus (7) positief, dan zou do geheele bewerking geen ander gevolg hebben dan dat uit A' een hoeveelheid warmte was verdwenen en geheel in mechanisch arbeidsvermogen was omgezet. Men heeft nu allen grond om dit voor onmogeljjk te houden.

In het bjjzondero geval dat de kringloop van het lichaam M omkeerbaar is, kan de uitdrukking (7) ook geen nogatievo waarde hebben. Koert men nl. alle veranderingen om, dan verandert elko warmtehooveelhoid van toeken

en zou dus do som -J1 —, wanneer zjj eerst negatief was, een positieve waarde

krijgen, waarvan do onmogelijkheid werd aangetoond. Kr blijft dus alleen over dat voor omkeerbare kringloopeii

is. Noemen wij kortheidshalve een hoeveelheid warmte, nadat zjj gedeeld is door de absolute temperatuur van het lichaam waardoor zjj wordt opgenomen of afgestaan, eeu gereduceerde warmtehooveelhoid, dan luidt onzo uitkomst: Hij eiken omkeerbaren kringloop is de idgebraïschc som van de gereduceerde toegevoerde warmtehoeveelheden 0.

Hij een niet omkeerbaren kringloop daarentegen kan deze som zeer goed een negatieve waarde hebben, en heeft die werkelijk ook zoo goed als altijd, zooals men door beschouwingen die wij hier moeten laten ruston, nader kan aantoonen.

§ 252. Entropie. Men kan, wanneer men de toestandsveranderingen van een of ander lichaam bestudeert, onder al de toestanden waarvoor het vatbaar is, er één uitkiezen, om daarmee alle andere to vergelijken. Laten wij nu uit dien «enen toestand N langs omkeerbaren weg het lichaam overgaan in den toestand A, dan kan men bewijzen dat de som van de gcredu-

Sluiten