Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

fik

het geheele lichaam. Wanneer /, r, K cn /t hetzelfde beteekenen als in § § 255 en 257, wordt het moment van het beschouwde koppel gegeven door de formule

71 K r4 &

M = 4 (1 + ,,) ï

Daarbij is 0- de in boogmaat uitgedrukte hoek van torsie.

Zooals men ziet, hangt .1/ in liooge mate van r af. De tangentiale spanningen nemen nl. in Fig. 223 van het midden naar den omtrek toe; wordt de doorsnede vergroot, dan komen niet alleen nieuwe spanningen bij d<' reeds bestaande, maar deze spanningen zijn ook grooter; bovendien hebben de koppels die men krijgt, als men ze twee aan twee samenvat, grootere armen dan de koppels die reeds bestonden.

Het zal nu duidelijk zijn , welk voordeel erin gelegen is, een lichaam dat gemakkelijk in een horizontaal vlak moet kunnen draaien, en dat te zwaar is om door één dunnen draad gedragen te worden, aan een bundel dunne draden op te hangen, in plaats van aan één dikkeren draad. Elke draad wordt dan op zicli zelf gewrongen en nu is het koppel dat noodig is om 4 draden over een zelfden hoek te tordeeren, kleiner dan het koppel dat bij één draad van de viervoudige doorsnede zou vereischt worden.

Uit de meting van M, die b.v. op de in § 1(S!) aangegeven

wijze kan gedaan worden, kan men afleiden. Wordt door

proeven over de uitrekking of de buiging van een staaf ook K bepaald, dan kent men dus ook /i en daarmee tevens (§ 25G) den coëfficiënt van samendrukbaarheid.

Evenals door een uitrekking kan door een te ver gaande afschuiving of wringing de samenhang van de deeltjes verbroken worden. Zal dit niet gebeuren, dan moet b.v. een drjjfas in een fabriek een bepaalde dikte hebben; zulk een as wordt nl. op de eene plaats door een stoomwerktuig rondbewogen, en stelt op cenigen afstand daarvan een of ander werktuig in beweging, dat zich daarbij tegen de wenteling van de as verzet; dientengevolge wordt deze tusschen de genoemde punten gewrongen.

§ 262. Vrije energie van et*n gedeformeerd lichaam. I)e vrije energie die een veerkrachtig lichaam na een vormver-

Sluiten