Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en hieruit kan de uitzettingscoëfficient van liet glas worden gevonden. Worden dezelfde proeven herhaald niet een ander vat, waarin zich behalve het kwik een vast lichaam bevindt, dan kan men uit de uitkomsten den uitzettingscoëfficient van dit laatste afleiden.

Gemakkelijk ziet men ook in dat men uit de boeveelheid kw ik die bet vat bij een of andere temperatuur kan bevatten, deze laatste kan berekenen. A an daar de naam „gewichtsthcrmometcr."

§ 270. Gevolgen van de verandering in dichtheid, a. Men moet op deze verandering letten in alle gevallen waarin men een druk wil meten door de hoogte van een vloeistofkolom. Daar de dichtheid van warm kwik kleiner is dan die van koud kwik, zal b.v. de hoogte van de kwikzuil in twee barometers, in welke de vloeistof verschillende temperatuur heeft, ongelijk zijn. Uit liet vroeger gezegde volgt dat, wanneer de bedoelde temperaturen 0° en t° zijn, en de hoogten h0 en In, de betrekkking

/ _ hi °~l + at

bestaat. Met behulp van deze formule, waarin a de uitzettingscoëfficient van het kwik is, kan men eiken by t° waargenomen barometerstand „herleiden tot 0"'. d. w. z. berekenen hoe hoog het kwik bij denzelfden luchtdruk zou staan, wanneer het de laatstgenoemde temperatuur had.

b. Ook bij elke nauwkeurige bepaling van het soortelijk gewicht of de dichtheid van een stof moet men met den invloed van de temperatuur rekening houden. Stel b.v. dat een stuk koper in de lucht p gram en onder water q gram weegt, en dat de temperatuur bij de laatste weging t° is. Dan heeft bij die temperatuur het koper hetzelfde volume als een hoeveelheid water van p q gram (van het gewichtsverlies in de lucht zullen wij hier afzien), een volume, waarvan men het bedrag in cnr' met behulp van een achter in dit boek voorkomende tabel kan leeren kennen. Wij kunnen dus ook vinden hoeveel gram 1 cm3 koper bij t° weegt; willen wij daaruit hetzelfde voor 0° afleiden, dan moeten wij den uitzettingscoëfficient van koper kennen en de vergelijking (9) van § 264 toepassen.

jlfc

Sluiten