Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

k

van do massaeenhcid vloeistof, en r de smeltingswarinte (§ 136).

Blijkens deze vergelijking beantwoordt aan een aangroeiing van den druk (<! p positief) een verhooging of verlaging van liet smeltpunt (d T positief of negatief), naar gelang v2 > of <«', is, zooals boven reeds werd gezegd.

Voor water en ijs is: T — 27H, rt — 1,09, r2 — 1,00, /■ = 79 ; men vindt dus

,1 T— — 7 X 10-9 dP-

Neemt men nu aan dat do evenredigheid van de vriespuntsverandering met de drukvermeerdering ook nog doorgaat wanneer deze laatste 1 atmospheer, d. w. z. een millioen dynes per cm'- bedraagt, dan vindt men voor de vriespuntsverlaging bij een druk verhooging van 1 atmospheer

7 X 10—9 X 10" = 0,007 graad.

Deze uitkomst is door de waarnemingen op bevredigende wijze bevestigd.

lTit de bijzondere eigenschap van het ijs die wjj hier leerden kennen, kunnen verschillende verschijnselen verklaard worden. Wanneer men b.v. een dunnen koperdraad over een stuk jjs van 03 «laat, op dezelfde wijze als een koord over een katrolschijf, en aan de uiteinden gewichten hangt, snijdt de draad door het ijs heen, maar wordt boven den draad nieuw ijs gevormd, zoodat hot blok ten slotte één geheel is gebleven.

Men kan zich hiervan op de volgende wijze rekenschap geven. Wij stellen ons voor dat de draad omringd is door een uiterst dun laagje water, waardoor hij van het jjs is gescheiden. In elk punt van het buitenoppervlak van dit laagje hebben wij ijs en water met elkaar in aanraking en ontstaat de temperatuur die aan het evenwicht tusschen deze beide phasen bij den bostaanden druk beantwoordt; daar nu deze laatste aan de onderzjjde van den draad grooter is dan aan de bovenzijde, is de temperatuur onder lager dan boven. Kr heeft dus een warmtegeleiding door den draad van boven naar onderen plaats, en dit heeft tengevolge dat aan de onderzijde ijs smelt en aan de bovenzijde water bevriest. Het is duidelijk dat hierdoor de draad kan dalen en dat juist tengevolge van dat smelten en bevriezen, ondanks

Sluiten