Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

d. w. z. een temperatuurverlaging ten gevolge, en juist van deze afkoeling wordt veelvuldig partij getrokken.

Intusschen is het niet goed uitvoerbaar gebleken door een enkele uitzetting een zeer lage temperatuur te bereiken. Dit gelukt eerst als men van een eerste, betrekkelijk geringe afkoeling gebruik maakt om de begintemperatuur bij de ontspanning van een volgende hoeveelheid gas te verlagen. Men laat daarvoor het ontwijkende gas strijken langs do aanvoerbuis van het samengeperste gas. Het is mogelijk op deze wijze door de uitstrooming uit een „regeneratorspiraal" lucht zoo ver af te koelen, dat zij vloeibaar wordt. Hij de toestellen van Linde wordt dit beginsel toegepast.

Uiterst lage temperaturen worden nu trapsgew ijze of „easeade"gewijze verkregen. In liet 1 a boru tor hun van Kamermnuii Onnes te Leiden heeft men vooreerst een kringloop van chloormethyl. Deze stof wordt bij de gewone temperatuur vloeibaar gemaakt, en liet verdampende chloormethyl, waarvan de temperatuur—70° bedraagt, dient als koelmiddel voor een buis waarin acthyleen tot 8 atmosplieren wordt samengeperst. Dit gas, waarvan de kritische temperatuur 10° is, doorloopt een tweeden kringloop waardoor een temperatuur van 130° bereikt wordt. Deze is buig genoeg om zuurstof door samendrukking tot vloeistof te verdichten.

Door vloeibare zuurstof onder lagen druk te laten verdampen komt men tot — 205°, en waterstof die eerst met behulp daarvan, of van vloeibare lucht is afgekoeld en tevens gecomprimeerd, neemt op haar beurt lijj uitstrooming uit een regeneratorspiraal den vloeibaren toestand aan. Eindelijk is het Onnes gelukt, van verdampende waterstof als koelmiddel gebruik makende, het laatste gas dat nog niet verdicht was, het helium vloeibaar te maken. Daartoe werd dit gas op 100 atmosplieren samengeperst, terwijl het tot 258° was afgekoeld door waterstof die onder lagen druk verdampte; door de uitstrooming van het samengedrukte helium uit een regeneratorspiraal werd dan het gewcnschte gevolg verkregen. De kritische temperatuur van het helium wordt door Onnes op — 2(58° geschat en het kookpunt van vloeibaar helium onder een druk van 1 atmospheer op — 2G8J,5, d. w. z. 4°,5 boven het absolute nulpunt. liet is

fm

Sluiten