Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

fiH

Uit dc waarneming van de stjjghoogte bljjkt dat de constante II voor water grooter is dan voor alcohol. Hieruit kan men liet volgende verschijnsel verklaren. Laat men o]> het midden van een dun laagje water in een schoteltje een druppel alcohol vallen, dan beweegt zich de vloeistof aanstonds van het midden af naar buiten. Daarbij wordt het oppervlak van de alcoholhoudende vloeistof in het midden grooter, maar de daaraan beantwoordende vergrooting van de vrije energie wordt overtroffen door de vermindering die het gevolg is van de samentrekking van het ringvormige wateroppervlak. Onder geschikte omstandigheden wordt de bodem van het schoteltje in bet midden geheel drooggelegd.

Men kan de redeneering die tot de formule (10) geleid beeft, nog iets anders inkleeden. Is nl. de vrije energie een minimum geworden, dan zal zij bjj een verdere oneindig kleine verplaatsing niet veranderen (§§ 41 en 150). Stel dat die verplaatsing in een omboogschuiving van den meniscus over een afstand <5 bestaat. Dan neemt daarbij de eigen vrije energie van de vloeistof af met 2 n r ö H. Het arbeidsvermogen van plaats tegenover de zwaartekracht neemt daarentegen toe met n r'h'ös, als men met h' de gemiddelde hoogte der punten van den meniscus aanduidt. Men kan zich nl. voorstellen dat het kleine gewicht ji dat boven den oorspronkeljjken stand van den meniscus

gekomen is, is opgeheven van af den vloeistofspiegel S. I)e beide gevonden uitdrukkingen aan elkaar gelijk j,. r

stplloildn vinHf mmi wnnr iln fVirmiiln (1 ole

men, wat bij zeer enge buizen geoorloofd is, h' door de hoogte van het laagste punt van den meniscus vervangt.

De laatste afleiding van de formule gaat ook door wanneer de buis alleen op de plaats waaide meniscus zich bevindt, den kleinen straal r heeft (Fig. 231), maar daar beneden een

willekeurige grootere wijdte. Zoodra de vloeistof (door opzuiging b.v.) eenmaal het entje gedeelte b c bereikt heeft, stijgt zij even hoog op als in een huis die overal de middellijn van b c heeft.

Wij zullen niet uitvoerig spreken over vloeistoffen die zich niet over den buiswand uitspreiden. Bij deze is in enge buizen

Sluiten