Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

INLEIDING.

De natuurkunde of physica en <le scheikunde of chemie behandelen l»ei<le natuurverschijnselen. De eerstgenoemde houdt zich echter alleen bezig met dezulke, waardoor de samenstelling der stof, waaraan zij worden waargenomen, niet verandert; de laatstgenoemde wetenschap daarentegen beschouwt die verschijnselen, waardoor wel de samenstelling der stof gewijzigd wordt.

Hijy.: het smelten van ijzer is een natuurkundig, het roesten van ijzer is een scheikundig verschijnsel, omdat in het eerste geval het ijzei blijft, wat liet is, terwijl in t laatstgenoemde geval een nieuwe stof ontstaat.

Men kan drie soorten van scheikundige verschijnselen onderscheiden. ll lcrbiïidings- of additie-, 2e ontlcdiugs-? 3° vcrplacUsiïigs- of verschijnselen.

I. Verbindingsverxchijnselen. Mengt men ijzervijlsel en zwavelpoeder dooreen, dan heeft men een mengsel van 2 stoffen, die ieder hunne bijzondere eigenschappen behouden hebben en die men ook \\ < (i gemakkelijk \an elkander kan scheiden, bijv. door er meteen magneet doorheen te roeren, waarbij het ijzer aan den magneet blijft hangen, terwijl het zvvavelpoeder achterblijft, of door het mengsel m een bekerglas met water te schudden; liet ijzervijlsel zinkt dadelijk naar onderen, terwijl het zwavelpoeder in liet water blijft zweven.

vei hit men echter het mengsel, dan begint de geheele massa te gloeien en ontstaat een zwart lichaam, dat in bijna alle eigenschappen verschilt van de oorspronkelijke stoffen. We hebben hier een scheikundig en wel een verbind'ings-verschijnsel; het nieuwe ik haam heet zicavelijzer. Door mechanische of natuurkundige middelen is dit niet te splitsen in de beide oorspronkelijke stoffen.

Dat het mengsel van zwavel en ijzer door bleef gloeien, ook nadat men ophield met verhitten, is een gevolg van de aantrekkingskracht ot affiniteit tusschen deze beide stoffen. Het vermogen der stoffen om zi< li scheikundig niet elkaar te verbinden is een vorm van arbeidsvermogen ; dit arbeidsvermogen wordt bij de verbinding omgezet in den vorm van warmte, licht, electriciteit enz. Zoo zien wij het m den vorm van warmte vrijkomen bij het blusschen van kalk.

tusschen een mengsel en een scheikundige verbinding heeft men de volgende punten van verschil:

Coops, Scheikunde. I. j

Sluiten