is toegevoegd aan uw favorieten.

Leerboek der scheikunde

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gewicht gelijk 1 genomen is. De verbinding tusschen deze 2 elementen is het water. Het quantitatief onderzoek van water leert, dat dit bestaat uit ll1/,, ft/0 H en 88% % O of 1 gewichtsdeel H op 8 gewichtsdeelen O. Nu kan de formule der watermolecule HO, H.,0, H.O, enz. zijn. In het eerste geval is het atoomgewicht van zuurstof O = 8. in het 2e O = 1(5, in liet 3e O = 24. enz. Om in deze zaak te beslissen moet men dus de formule van een watermolecule kennen.

(>in hiertoe te geraken kan de wet van Avogaiiro dienen, ontdekt in 1811 : In gelijke volumina van verschillende gassen, die onder gelijken druk en temperatuur staan, bevinden zich evenveel moleculen. De moleculen van alle gassen hebben dus ook gelijk volumen. Stel dit gelijk V. Het gewicht van één molecule is dus gelijk aan V X het soortelijk gewicht S. Heeft men nu 2 verschillende gassen, waarvan het moleculair gewicht is in, en m„ en het soortelijk gewicht S, en S.,, dan is

m, =VXS, en m., = V X S„ en dus m, : ni., = S, : S„.

De verhouding tusschen de moleculairgewichten is dus gelijk aan die tusschen de soortelijke gewichten der gassen. Nu heeft men voor de soortelijke gewichten der gassen de waterstof als eenheid aangenomen en dus de S der waterstof = 1 gesteld. Verder is men door de eigenschappen der waterstofnioleeulen er toe gebracht om aan te nemen, dat elk dier moleculen uit 2 atomen bestaat, dus 1 molecule waterstof = H„. Het moleculairgewicht der waterstof is dus 2 en het soortelijk gewicht 1. Stellen nu in de evenredigheid (in, : iu, ; S, : S2) ni, en S, liet moletulair en 't soortelijk gewicht der waterstof voor, dan verandert zij in 2 : in., - 1 : S, of mL, 2 X S._, of in het algemeen is 't moleculairgewicht gelijk aan 2 liet soortelijk gewicht der stof in gasvorm. Nu is in het bovenstaande voorbeeld van water liet soortelijk gewicht van waterdamp --- 0: het moleculairgewicht is dus 18, de molecule is dus H,0 en derhalve liet atoomgewicht van zuurstof O 1<».

Valentie. Vergelijkt men de formules HC1, H,0, H,S, NH, enz., dan ziet men, dat bijv. 1 atoom ('1 maar 1 atoom H, 1 atoom O of 1 atoom S 2 atomen en 1 atoom N .'5 atomen H kan binden. Zooals we weldra zullen zien, kan 1 atoom Cl ook in de plaats treden van 1 atoom H, 1 atoom O of S in de plaats van 2 atomen H enz. We noemen dit de valentie of waardigheid dier atomen. De valentie van een atoom van eenig element is het getal, dat aangeeft, met hoeveel atomen H liet zich kan verbinden of hoeveel atomen H het in een verbinding kan vervangen. De valentie van een atoom 11 is evenals die van bijv. Cl 1, die van O en S gelijk 2; die van de stikstof is gelijk 3, maar zij kan van de stikstof ook wel eens 5 zijn. Zoo zijn er meer elementen, waarvan de valentie veranderen kan.

Van de formules, die in de scheikunde in gebruik zijn, vermelden wij voornamelijk twee soorten: