Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

alle temperaturen die in de tabel van § 1 voorkomen met voldoende nauwkeurigheid voorstelt. Daar het volume bij 0° als eenheid gekozen werd, heeft men a = 1 genomen; verder heeft men b, c en il zoo bepaald, dat voor de andere temperaturen de verschillen tusschen de waargenomen en berekende waarden zoo klein mogelijk worden. De bedoelde formule is

v = 1 — 0,00006105 t -f 0,000007718 t* —

— 0,0000000373 t3 (4)

In hoeverre zij de waarnemingen voorstelt blijkt uit de volgende tabel.

Temperatuur. Volume. Verschil.

waargenomen, berekend. waarn. — berek.

0,9 0,999978 0,999951 ; 21

2.1 0,999923 0,999905 + 18

5.2 0,999885 0,999886 _ 1 7,2 0,999953 0,999947 j 6 9,1 1,000081 1,000055 -f26

11,2 1,000251 1,000232 — 17

12,7 1,000352 1,000393 —41

15,0 1,000706 1,000695 +1]

17,4 1,001057 1,001078 _21

19,2 1,001419 1,001409 j- 10

§ 5. Empirische en theoretische formules. Formules, zooals de vergelijkingen (2) en (4), waarmede men geen andere bedoeling heeft dan de uitkomsten der waarnemingen zoo goed mogelijk weer te geven, worden empirische formules genoemd. Zij zijn voor allerlei verschijnselen in zeer uiteenloopende vormen opgesteld. Formules daarentegen, die berusten op een inzicht in het wezen der verschijnselen en in de wetten die deze beheerschen, dus op eene theorie, worden theoretische formules genoemd. De vergelijking (4) zou zoodanige formule zijn, wanneer men wist, wat er in het water bij eene temperatuurverhooging verandert, en wanneer men daaruit kon atleiden, dat er in de uitdrukking voor het volume, naast een standvastig gedeelte, termen met de eerste, tweede en derde macht van t moeten voorkomen.

Het kan gebeuren, dat eene formule die men eerst als eene

Sluiten