Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

en van den roerder, dien men noodig beeft om zich van een overal even hooge temperatuur in de geheele watermassa te verzekeren.

Men kan deze omstandigheid in rekening, brengen, wanneer uien de waterwaarde van den geheelen calorimeter kent; men stelt nl. bij de berekening der proeven die waarde voor bet gewicht van het water in de plaats.

De waterwaarde kan worden berekend, wanneer men van de verschillende lichamen die in liet spel komen het gewicht en de soortelijke warmte kent; zij kan ook experimenteel worden bepaald. De lezer zal daartoe gemakkelijk een middel kunnen bedenken.

Eveneens zal men inzien dat men, wanneer de omstandigheden het wenschelijk maken, in den calorimeter in plaats van water een andere vloeistof kan bezigen, mits de soortelijke warmte daarvan bekend is. ij zullen naderhand een paar gevallen aantreffen, waarin men van een gas als calorimetrisch lichaam gebruik maakt.

§ 138. Warrntewisseling tusschen don calorimeter en de omgeving. Wet der afkoeling. Een voorname bron van fouten bij calorimetrische bepalingen is gelegen in de omstandigheid dat, zoodra de temperatuur van een lichaam van die der omringende voorwerpen verschilt, het warmte daaraan afstaat of daarvan ontvangt. De wijzen waarop de warmte van warme naar koude lichamen overgaat, zullen weldra besproken worden ; nu vermelden wij alleen dat de hoeveelheid warmte die onder gelijke omstandigheden in de tijdseenheid overgaat, gebleken is, evenredig met het temperatuurverschil te zijn, zoolang dit laatste klein genoeg is (wet van Newton). Hoe groot de hoeveelheid warmte is, die een lichaam gedurende zekeren tijd aan de omgeving afstaat, of daarvan ontvangt, kan experimenteel bepaald worden, wanneer in het lichaam geen werkingen plaats hebben, waardoor warmte wordt opgewekt of verdwijnt; het is voor dit doel voldoende, de temperatuur van het lichaam van tijd tot tijd af te lezen.

Door dit bij een calorimeter te doen, vóór dat de proef waarvoor hij bestemd is, genomen wordt, of na afloop van die

u

Sluiten