Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verbonden deelen, zoodat de warmtegeleiding tusschen die deelen zeer gering was. Eindelijk was de calorimeter door een groot houten scherm tegen de warmtestraling van het lichaam van den proefnemer beschut.

Ondanks al deze voorzorgen was het noodig den invloed van de warmtestraling en geleiding te bepalen. Om dit te doen, liet Joule vóór of na elke proef, die, zooals reeds gezegd werd, uit een twintigmaal herhaald vallen der gewichten bestond, den calorimeter aan zich zelf over, en bepaalde de verandering die zijne temperatuur onderging in een tijd gelijk aan dien, welken de proef zelf vereischte, een tijd die 35 minuten bedroeg.

Joule nam 40 proeven. Uit zijne uitkomsten kan men afleiden dat de hoeveelheid warmte die men aan een gram water moet toevoeren om de temperatuur van 15° tot 16°C. te doen stijgen gelijk staat met 415,8 X 10r> ergen.

§ 140. Andere proeven van Joule. Dergelijke proeven als de boven beschrevene werden genomen met een ijzeren vat, met kwik gevuld, en waarin een ijzeren vlengelrad werd rondbewogen. Een eerste reeks van deze proeven geeft in plaats van het bovenstaande getal 415,9 X 10'; een tweede reeks 417,3 X 10r>.

Eindelijk werd nog gebruik gemaakt van de wrijving van ijzer op ijzer in een met kwik gevulden calorimeter. Daardoor werden achtereenvolgens uitkomsten verkregen, die in onze eenhedeu 417,6 X 105 en 416,5 X 105 bedragen.

Uit de overeenstemming tusschen de langs verschillenden weg verkregen uitkomsten mag men het besluit trekken dat, hoe men de proeven ook inricht, voor elke eenheid mechanisch arbeidsvermogen die verdwijnt, steeds evenveel warmte te voorschijn komt. Men kan dus inderdaad gevoegelijk zeggen dat het mechanische arbeidsvermogen in warmte wordt omgezet.

Deze gevolgtrekking wordt nog bevestigd door de uitkomsten van andere metingen van Joule, die, al lieten zij een mindere nauwkeurigheid toe, toch vermelding verdienen, omdat zij naar geheel andere methoden werden verricht. Uit de proeven over de temperatuurverhooging bij het samendrukken van lucht vindt

Sluiten