Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

een grootere potentieele energie heeft dan 't vaste lichaam. Dit is, daar de deeltjes elkaar aantrekken, zeer goed begrijpelijk in die gevallen, waar bij 't smelten het volume grooter wordt. Minder eenvoudig is de zaak bij een stof als ijs, die zich bij het smelten samentrekt. Misschien bevat het ijs groepen van deeltjes die, al wordt het totale volume kleiner, elk op zich zelf zich uitzetten en dus een grootere potentieele energie krijgen.

e. Ten slotte wijzen wij er op dat een opgaaf over de ' inwendige energie van een stelsel vóór en na een phjsische of chemische omzetting alleen dan beteekenis heeft, als er bij wordt gevoegd, in welken toestand zich de lichamen vóór en na de omzetting bevinden en welke temperatuur zij telkens hebben.

Men heeft b.v. bepaald hoeveel het inwendige arbeidsvermogen van een gram waterdamp van 15° C. minder bedraagt dan de energie van de daarin aanwezige zuurstof en waterstof, wanneer die gassen bij dezelfde temperatuur met elkaar vermengd zijn. Wil men nu vloeibaar water van 15° vergelijken met het gasmengsel, dan vindt men een iets grooter energie-verschil, daar het arbeidsvermogen van het water kleiner is dan dat van den waterdamp. Heeft men een onderzoek gedaan over de energie van het water in verschillende toestanden en over die van de zuurstof en de waterstof bij verschillende temperaturen, dan kan men ook zeggen, hoeveel de energie van b.v. een gram ijs kleiner is dan die van een gram knalgas van 0°.

Een scheikundige omzettingswarmte kan dikwijls bepaald worden door de toestanden der lichamen vóór en na de omzetting beide te vergelijken met een derden toestand.

Uit de verbrandingswarmte van phosphorus b.v. kan men afleiden hoeveel de inwendige energie van het stelsel: 1 gram phosphorus + de vrije zuurstof, waarmede hij zich verbinden kan, grooter is dan het arbeidsvermogen van het door de verbinding gevormde phosphorzuur bij dezelfde temperatuur. De uitkomst is voor gelen phosphorus 600 calorieën grooter dan voor rooden; met dit bedrag overtreft dus de inwendige energie van een gram phosphorus in den eersten toestand

Sluiten