Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Is de druk 76 c.M. kwik, dan is p = 1,013 X 10°, en

V = pM293- Men Vindt dus

E = WSX1V = 419 v 105

273X0,001293 X0,0685 *iyXIU-

Dit is de bepaling, waarop reeds in § 143 gedoeld werd. Daar zij berust op de kennis van c„, die door proeven over de temperatuurverandering bij adiabatische samendrukking of uitzetting is verkregen, kan men ook zeggen dat de waarde van E uit die proeven is afgeleid. Dat dit mogelijk is, ziet men gemakkelijk in. Wordt een gas adiabatisch samengedrukt, dan kan men uit de volumevermindering en den uitwendigen druk den arbeid van dezen laatsten afleiden; aan den anderen kant doet de temperatuurverhooging in verband met de soortelijke warmte van liet gas ons de hoeveelheid ontwikkelde warmte kennen, zoodat men alle gegevens heeft om tot het mechanisch aequivalent der warmte-eenheid te geraken. Hetzelfde is het geval, wanneer men de afkoeling bij een uitzetting heeft gemeten; men weet dan hoeveel warmte verdwenen is en hoeveel arbeid daardoor verricht is.

§ 232. Beschouwing eener oneindig kleine adiabatische

Volllineverandering. Ziehier een der wijzen waarop de temperatuurverandering bij een adiabatische samendrukking kan worden gemeten. Uit een grooten glazen ballon C (1'ig. 210) die door een kraan A met wijde doorboring kan worden gesloten, wordt eerst eenige lucht weggezogen; na het sluiten van A wordt vervolgens de toestel aan zich zelf overgelaten tot hij de temperatuur van de FiS- 21°-

omgeving üeett aangenomen. Met behulp van een manometer kan de druk van het gas worden gemeten; zoodra die niet meer verandert, is men zeker dat de temperatuur der omgeving bereikt is.

Nu wordt de kraan A geopend, en zoodra de druk der lucht gelijk aan dien van de atmospheer is geworden, wat zeer snel gebeurt, weer gesloten. Op dat oogenblik is door het toestroomen der buitenlucht de temperatuur gestegen; na het sluiten van de kraan daalt zij weer tot de oorspronkelijke waarde, en daarbij neemt de druk af.

Zij p de druk van de atmospheer, p, de druk die

eerst in den ballon bestond, p.2 de einddruk, alles in dynes per c.M2. Dan

Sluiten