Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Wij merken nog op dat men, na het aanbrengen van eenige wijzigingen, elke werkelijk uitgevoerde calorische machine in tegengestelde richting als gewoonlijk zon kunnen laten loopen. Men kan het b.v. zoo inrichten dat bij de stoommachine van Fig. 212 (p. 382) de zuiger naar boven gaat als de cilinder met den condensator Q, en naar beneden als hij met den stoomketel P is verbonden. Het werktuig is dan een pomp geworden, waarmede men waterdamp uit den condensator zuigt en in den ketel verdicht.

Intusschen wordt hierbij de werking niet volkomen omgekeerd, want, zooals men gemakkelijk zal inzien, komen uiet geheel dezelfde toestanden meer voor. De stof bevindt zich dan ook bij de in Fig. 212 bedoelde stoommachine niet voortdurend in een evenwichtstoestand. Als b.v. de met stoom van hooge spanning gevulde cilinder C met den condensator, die damp van kleinere spanning bevat, in gemeenscha}) komt, is er geen evenwicht.

De kringloopen van Carnot daarentegen zijn volkomen omkeerbaar.

§ 249. Grootte vail het nuttig effect. Twee kringloopen van Carnot met verschillende werkende lichamen, maar met dezelfde hooge en lage temperatuur, hebben hetzelfde nuttig effect.

Men kan dit afleiden uit het volgende beginsel, dat door Clausius (1850) tot uitgangspunt zijner beschouwingen over de mechanische warmtetheorie (thermodynamica) werd genomen.

liet is onmogelijk dat een hoeveelheid warmte van een lichaam van lagere naar een lichaam van hoogere temperatuur overgaat, zonder dat gelijktijdig nog andere veranderingen plaats hebben.

Ziehier, hoe men uit dit beginsel de bovengenoemde stelling afleidt.

Stel dat bij twee kringloopen van Carnot met de temperaturen Tj en Ts het nuttig effect verschillende waarden mx en heeft. Dan zal ook het getal n (§ 248) verschillende waarden «j en nt hebben. Stel > nv Laat dan in een calorische machine de eerste kringloop in de eerste richting en in een tweede werktuig de tweede kringloop in de tweede richting plaats hebben; laat de beide werktuigen een gemeenschappelijk vliegwiel hebben en van dezelfde warmtereservoirs U, en lig

Sluiten