Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

rjT ~t" fa — 1t> < 0 , (8)

een stelling, waarin nu alleen nog grootheden voorkomen, die op de niet omkeerbare veranderingen P, en op den begin- en eindtoestand betrekking hebben.

Wij passen deze stelling op een paar bijzondere gevallen toe.

a. Als de veranderingen P adiabatiseh gebeuren, verdwijnt de eerste term in (8), en is dus

la < 1b.

Bij alle niet omkeerbare veranderingen die zonder toe- of afvoer van warmte •plaats hebben, neemt dus de entropie toe. Men kan deze stelling op de geheele stoffelijke wereld, als een stelsel beschouwd, toepassen en komt daardoor tot een beknopte uitdrukking voor het gronddenkbeeld van dit hoofdstuk, dat in de natuurverschijnselen een bepaalde richting valt op te merken.

b. Als de veranderingen P isothermisch plaats hebben, mag men voor den eersten term in (8) schrijven

Zij nu W de arbeid dien het lichaam verricht, ia het arbeidsvermogen in den toestond A, en sb dat in den toestand B. Dan is volgens de wet van 't behoud van arbeidsvermogen, als wij de hoeveelheden warmte in arbeidseenheden uitdrukken,

£ Q, = Sb — Sa ~(~ W,

zoodat, als men met het standvastige getal T vermenigvuldigt, de ongelijkheid (8) overgaat in

(*6 — T xs) — (e„ — T la) + W < 0 (9)

In het geval dat de veranderingen niet alleen isothermisch, maar ook zonder uitwendigen arbeid plaats hebben, is dus

Sb — T 1b < Sa — T la (10)

Men kan in eiken toestand van het lichaam de energie s, de entropie i, en dus ook de functie

i-ÏK (11)

beschouwen. Het blijkt nu dat deze functie bij een isothermische niet omkeerbare verandering zonder uitwendigen arbeid afneemt, dus de eigenschap heeft, die wij in § 217, d voor de vrije energie leerden kennen. Inderdaad blijft men in overeenstemming met de vroeger gegeven bepaling, wanneer men (11) als de vrije energie definieert. Dit volgt hieruit dat men voor een omkeerbare verandering het teeken van ongelijkheid in (9) door het gelijkheidsteeken moet vervangen eu dat dus de door het lichaam verrichte arbeid W gelijk is aan de vermindering der grootheid s — T >j.

Sluiten