Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de eigenschappen in de eene richting verschillen van die in de andere. Dit is in de eerste plaats bij de kristallen het geval. In een kristal van kwarts (bergkristal) b.v., dat de welbekende gedaante van een zeszijdige zuil, toegespitst met zeszijdige piramides, heeft, zullen de molekulen langs een lijn, evenwijdig aan de opstaande ribben van het prisma, op andere wijze ten opzichte van elkaar gerangschikt zijn dan langs een lijn die loodrecht daarop staat. En dit verschil openbaart zich bij allerlei physische verschijnselen. Wanneer b.v. uit een stuk kwarts een plaat wordt gesneden, waarvan de zijvlakken evenwijdig loopen aan de zooeven genoemde opstaande ribben, vertoont deze plaat in verschillende richtingen een ongelijke warmtegeleiding. Wordt een van de zijvlakken met een laag was bedekt en vervolgens in één punt met een verhitte stift verwarmd, dan smelt het was over een uitgestrektheid die door een ellips, met het bedoelde punt tot middelpunt, begrensd wordt. Bij een isotrope plaat zou een cirkelvormige plek worden waargenomen.

Wat de verschijnselen der elasticiteit betreft, blijkt de anisotropie van een kwartskristal hieruit, dat staafjes van dezelfde afmetingen, maar die in verschillende richting uit het kristal worden gesneden, aan dezelfde uitrekkende, buigende of wringende krachten blootgesteld, in den regel verschillende vormveranderingen ondergaan. Anisotroop zijn ook stoften die, zooals hout, uit min of meer evenwijdige vezels zijn opge bouwd. Eindelijk zal ook dan een lichaam in verschillende richtingen ongelijke eigenschappen vertoonen, wanneer het, al is het oorspronkelijk isotroop, in een enkele richting wordt uitgerekt of samengedrukt.

Merken wij ten slotte nog op dat „isotroop" wel onderscheiden moet worden van „homogeen" (§ 83). De kristallen, die nooit isotroop zijn, zijn juist de meest homogene vaste lichamen.

§ 264. Uitzetting door de warmte. Wilde men den invloed van een temperatuurverandering op den vorm en de grootte van vaste lichamen uitvoerig onderzoeken, dan zou men, om maar iets te noemen, moeten nagaan hoe de torsie van een

Sluiten