Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

nauwkeurigheid, daar, al bestaat die staaf uit dezelfde glassoort als het gebezigde vat, de eigenschappen van beide voorwerpen, wegens de verschillende bewerkingen die zij ondergaan hebben, merkbaar verschillend kunnen zijn. Is evenwel £4 vrij wat grooter dan v, dan is een groote nauwkeurigheid in de bepaling dezer laatste grootheid ook niet noodig.

§ 268. Uitzetting van vloeistoften (loor de warmte. Wat wij in § 264 over de verandering van het volume der vaste lichamen gezegd hebben, geldt met een enkele uitzondering ook van vloeistoffen, zoodat ook voor deze lichamen de vergelijking (8) van de genoemde § van toepassing is. Wordt van den uitzettingscoëfficient van een vloeistof gesproken, dan wordt altijd de kubieke uitzettingscoëfficient bedoeld.

De uitzondering waarop zooeven gedoeld werd, doet zich bij het water voor. Na liet in § § 1 en 4 gezegde is het niet noodig daarover in bijzonderheden te treden; wij merken alleen op dat van een uitzettingscoëfficient zonder nadere opgave omtrent hetgeen men bedoelt bij het water geen sprake kan zijn.

Om de uitzetting van een vloeistof bij verwarming te onderzoeken, kan men den in de vorige § beschreven toestel bezigen. Neemt men den stand der vloeistof in de buis waar bij twee temperaturen, dan zou men, wanneer van de uitzetting van het glas mocht worden afgezien, door een zeer eenvoudige berekening den uitzettingscoëfficient der vloeistof vinden. De aldus gevonden waarde heet de schijnbare uitzettingscoëfficient; daar het volume van het glazen vat in werkelijkheid veranderd is, is de ware uitzettingscoëfficient grooter. Deze wordt gevonden door bij den schijnbaren uitzettingscoëfficient den kubieken uitzettingscoëfficient van het glas op te tellen, een regel, waarvan wij het bewijs aan den lezer kunnen overlaten.

Men moet derhalve, om de uitzetting der vloeistof te leeren kennen, die van het glazen vat vooraf bepaald hebben. Men zou daartoe den lineairen uitzettingscoëfficient van een staaf die uit dezelfde glassoort bestaat, kunnen bepalen, maar heeft dan het bezwaar dat het glas van die staaf eenigszins andere eigenschappen kan hebben dan dat van het gebezigde vat.

Sluiten