Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

1 c.M3 koper bij t° weegt; willen wij daaruit hetzelfde voor 0° afleiden, dan moeten wij den uitzettingscoëfficient van koper kennen en de vergelijking (9) van § 2G4 toepassen.

§ 271. Nadere beschouwing der uitzetting van vaste lichamen en vloeistoffen. Vergelijking van verschillende thermometers. Wanneer men (§ 219) de temperaturen met een luchtthermometer meet, en dan de uitzetting van vaste lickamen en vloeistoffen aan een nauwkeurig onderzoek onderwerpt, blijkt liet dat voor geen dezer lichamen liet in § § 264 en 268 gezegde volkomen juist is; de uitzettingen voor achtereenvolgende gelijke temperatuurverhoogingen zijn een weinig van elkaar verschillend. In de meeste gevallen kan men van deze kleine afwijkingen afzien, maar wanneer het om groote nauwkeurigheid te doen is, mag men een formule van den vorm

S| = »0(l + « i) (1)

niet meer bezigen. Men kan echter (verg. §4) de volumevermeerdering van elk vast of vloeibaar lichaam voorstellen door een empirische formule van den vorm

vt = »0 (1 + x t + /3 l1 -f y t*) .... (2)

Terwijl dus de gassen bij hunne uitzetting alle op weinig na dezelfde wet volgen, in dien zin nl., dat hij dezelfde temperatuurverhooging het volume bij alle in dezelfde verhouding verandert, houdt de uitzetting van een vloeistof of een vast lichaam geen gelijken tred met die van een gas.

Hiervan is een merkwaardig verschijnsel het gevolg, dat men opmerkt als men een gewonen kwikthermometer met een luchtthermometer, b.v. den in § 218 vermelden vergelijkt. Daar van beide de vaste punten op de bekende wijze bepaald zijn, zullen zij natuurlijk zoowel in smeltend ijs als in damp van kokend water hetzelfde aantal graden aanwijzen. Bij tusschengelegen temperaturen is dit echter niet het geval. Om dit in te zien zullen wij voor een oogenblik de uitzetting van liet glas buiten beschouwing laten. Stel nu, dat bij een of andere temperatuur de luchtthermometer 50° aanwijst, d. w. z. dat de lucht dan, van 0° af gerekend, juist de helft van de geheele uitzetting, die hij tot 10U° toe ondergaat, volbracht heeft. Dan zal het

Sluiten