Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

die eerst zelf door de verdichting van een gas ontstaan was, snel laat verdampen. Daar de verdampingswarmte (§ 274) dan aan de vloeistof moet worden onttrokken, zal haar temperatuur dalen, en dit zal zoover gaan tot het maximum van spanning van den damp gelijk geworden is aan den druk waaraan de stof is onderworpen. Zoo zou men b.v. door water te laten verdampen en den damp snel weg te zuigen, zoodat de druk niet boven 6 m.M. kwik steeg, kunnen bewerken dat het water tot 4° afkoelde. Vloeibare lucht, aan dampkringsdrukking blootgesteld, gaat koken tot de temperatuur — 192° is geworden. Door het gas snel weg te zuigen kan men de temperatuur tot beneden de kritische temperatuur van waterstof doen dalen.

Wij merken hierbij op dat vloeibaar koolzuur, onder dampkringsdrukking gebracht, vast wordt vóór de bedoelde evenwichtstemperatuur bereikt is.

Op het tweede der genoemde hulpmiddelen berust de cascademethode tot het verkrijgen van lage temperaturen, die o. a. in het natuurkundig laboratorium te Leiden wordt toegepast. Men maakt daar gebruik van chloormetyl, aethyleen en zuurstof, met welke stoffen trapsgewijze de lage temperaturen worden voortgebracht. Chloormethyl kan bij de gewone temperatuur door samendrukking vloeibaar gemaakt worden. Men laat de verkregen vloeistof verdampen onder lagen druk, door middel van een zuig-perspomp die het gas weer tot vloeistof verdicht. In de verdampende vloeistof, die tot — 70° afkoelt, ligt een buis waarin zich aethyleen onder een druk van 8 atmospheren bevindt. Dit gas, waarvan de kritische temperatuur 10° is, wordt dan vloeibaar, en kan door onder lagen druk te verdampen weer een veel lagere temperatuur (— 130°) opleveren. Een pomp zorgt weer voor het wegzuigen en samenpersen van dit gas. In het vat waarin het aethyleen verdampt, ligt een buis met zuurstof (krit. temp. — 118°) onder hoogen druk, die daarin vloeibaar zal worden. Door verdampen van zuurstof onder een druk van 3 m.M. kan een temperatuur van ongeveer — 240° bereikt worden.

Met vloeibare waterstof, verdampende onder lagen druk, heeft men een temperatuur van — 258° bereikt.

Sluiten