Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Daarbij komt, dat alle levensverrichtingen der plant, al hare bewegingen zich, zooals wij boven zagen, uitnemend langs mechanischen weg laten verklaren, en dat, ook waar men haar gewaarwording toekent, deze volstrekt nog niet met bewustzijn behoeft gepaard te gaan. Zelfs wij, menschen, hebben vele onbewuste gewaarwordingen. Wanneer gij ingespannen zit te arbeiden, hoort ge het tikken van de klok in uw kamer niet, en toch is er wel degelijk de gewaarwording.

Het verdient daarom, ook om spraakverwarring te voorkomen, naar het ons wil toeschijnen, geen aanbeveling, van een „plantenziel" te spreken.

XVII.

DE DIERENWERELD.

Hij sprak ook van het vee, en van het gevogelte, en van de kruipende dieren, en van de visschen.

i Koningen 4 : 334.

Na 's Heeren ordinantiën voor de wereld der planten, moeten thans die voor de dierenwereld besproken.

Over het ontstaan van de dierenwereld door schepping is, in verband met en ter weerlegging van de tegenwoordige evolutieleer, reeds vroeger gehandeld, en wel in de derde afdeeling van het Inleidend Deel. Wij hebben aan dit onderwerp toen vijf hoofdstukken gewijd, en moeten het hier, waar van de bestaande natuur wordt gehandeld, laten rusten.

Ook de dierenwereld openbaart u de heerlijkheid Gods, en dat zelfs rijker nog dan de plantenwereld, omdat gij bij het dier niet slechts, als bij de plant, met het leven, maar bovendien met het bewuste leven te doen hebt. Vandaar dan ook, dat wij ons tot het dier over het algemeen meer getrokken voelen dan tot de plant. Tusschen mensch en dier is een relatie mogelijk, zooals tusschen mensch en plant niet kan bestaan.

„Een os kent zijnen bezitter, en een ezel de krib zijns heeren." (Jesaja 1:3.) Het dier, vooral het dier van hooger ontwikkeling, kent den mensch en de mensch kent het dier. Bij den herder en zijn schapen, bij hen, die met paarden en koeien omgaan, en ook bij ieder, die er een hond of zelfs maar een kat op nahoudt, valt dit wederzijds kennen waar te nemen. Zeker, daar is een grens tusschen mensch en dier, evenals tusschen dier en plant; een grens, die in de vaak sentimenteele liefde voor de dieren bij velen onzer tijdgenooten wordt uitgewischt. Maar ook bij volkomen erkenning van het verschil tusschen

Sluiten