Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VAN 'S HEEREN ORDINANTIËN.

De groote woorden, de klinkende leuzen, de gepeperde uitdrukkingen van het marktgeschreeuw doen slechts dienst als propagandamiddelen, — voor den oratorischen volksredenaar en den pakkend schrijvenden journalist, wier taak het is te overreden, te persuadeeren, te suggereeren, onmisbaar, — maar de innerlijke kracht der Sociaaldemocratie, dat, wat haar thans ook onder de meer ontwikkelden, met name onder de studeerende jongelingschap, aanhangers bezorgt, ligt in haar theoretische grondslagen, haar voor velen overtuigende, haar door Marx uitgedachte leerstellingen. En deze leerstellingen zijn twee.

Het zijn, zooals Marx' vriend en medearbeider Engels schreef: „de twee groote ontdekkingen: de materialistische opvatting van de geschiedenis en de onthulling van het geheim der kapitalistische productie door middel van de meerwaarde, welke wij aan Marx danken. Met haar werd het Socialisme een wetenschap."

Metterdaad heeft dan ook, zoo door de leerstelling van „de materialistische opvatting der geschiedenis" als door die van de „meerwaarde", het Socialisme zich een plaats veroverd in de denkwereld, in de wetenschap.

Een gevolg hiervan is, dat dan ook de universiteiten, wier taak het is, niet alleen bestaande wetenschap over te leveren aan haar studenten, maar ook die bestaande wetenschap te verrijken, thans rekening houden met „het Socialisme", en dat, al naar haar grondslag is, of althans al naar de denkbeginselen zijn waarvan haar docenten uitgaan, de wetenschappelijke leerstelling van het Socialisme als juist en dus als 'n wezenlijke verrijking, of als onjuist en dus als een schijnbare verrijking van het weten, öf aangeprezen óf verworpen zullen worden.

Bepalen wij ons eerst tot de eerste leerstelling van de Sociaaldemocratie of het Marxisme: de materialistische opvatting van de geschiedenis.

In het kort komt dat hierop neer, dat men de geheele historische ontwikkeling der menschheid uitsluitend moet verklaren uit de voorwaarden der stoffelijke productie of voortbrenging.

We zullen dit nader toelichten.

De leer van den Griekschen wijsgeer Heraklitus: „alles vloeit en niets blijft", door den meerdere dan hij, door Plato, in diens leer „der eeuwige, onveranderlijke ideeën" overwonnen, was in de eerste helft der vorige eeuw door den Duitschen wijsgeer Hegel (f 1831) weer tot heerschappij gekomen. Voor Hegel was de wereld met al haar geestelijke en stoffelijke verschijnselen onderworpen aan een voortdurend proces van ontwikkeling, waarin niets duurzaam is dan het eeuwig worden en vergaan; waarin alles „omslaat in zijn tegendeel".

Evenals de hierboven genoemde Lasalle kwam ook Karl Marx uit de school van Hegel.

Van het Hegelianisme is echter bij Marx niet veel meer overgebleven dan het dogma van het eeuwige worden en vergaan, het bestendig proces der ontwikkeling.

Sluiten