Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE EIGENDOM. — COMMUNISME EN SOCIALISME.

Xiet Hegel, wiens systeem doorging voor de ontdekking van het wereld- en levensraadsel, voor de absolute waarheid; niet Hegel, die, als idealist, het stoffelijke uit het geestelijke had trachten te verklaren en dan ook een geestelijken grond der wereld had aangenomen; maar Feuerbach (f 1872) met zijn onverholen materialisme, de man van het Der Afensch ist, was er isst" — „de mensch is wat hij eet", werd voor Marx de wijsgeer.

Metterdaad is dan ook het materialisme, of de leer, dat het wezen der wereld materie, stof en niets dan stof is, dat er mitsdien geen God is, dat mensch en dier niet wezenlijk onderscheiden zijn, en dat met het sterven alles uit is, door Marx de wereld- en levensbeschouwing van de Sociaal-democratie.

Zoo de Hegeliaansche leer van het voortdurend ontwikkelingsproces met zijn eeuwig worden en vergaan, als dit materialisme van Feuerbach, brachten nu Marx tot zijn — door zijn in 1895 gestorven vriend Engels zoo genoemde — „materialistische opvatting der geschiedenis".

_ ^ olgens hem toch moet de ontwikkeling der menschheid uitsluitend hieruit worden verklaard, dat de productie, en naast de productie de ruil harer producten, de grondslag van alle maatschappelijke inrichting is; dat in elke in de geschiedenis optredende maatschappij de verdeeling der producten of voortbrengselen en met haar de sociale indeeling in klassen of standen zich richt naar wat en hoe geproduceerd en hoe het geproduceerde uitgeruild wordt. Dientengevolge zijn de laatste oorzaken van alle maatschappelijke veranderingen en politieke omwentelingen niet te zoeken in de hoofden der menschen, maar in veranderingen der wijzen van productie en ruil; zij zijn te zoeken niet in de philosophie, maar in de oeconomie der verschillende tijdvakken.

\ andaar dan ook, dat de toepassing der socialistische oeconomie of wetenschap van de huishouding der maatschappij, waartoe het volgens de Marxisten al meer en meer komt en komen moet, van lieverlede de tegenwoordige kapitalistische maatschappij zich zal doen ontwikkelen tot de socialistische maatschappij, In haar zal dan uit de veranderde oeconomische verhoudingen ook een nieuw recht en een nieuwe zedelijkheid ontstaan, terwijl dan de religie vanzelf verdwijnt.

f

Sluiten