Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

VAN 'S HEEREN ORDINANTIËN.

Spreken sommige moralisten, naast de schade-, scherts- en noodleugen, ooknog van de belecfdhc Vleugen, of de leugen van onderdan^heul (mendacium humilitatis), het wil ons voorkomen, dat dit min juist is. In het gezellige leven kan men zeker niet alles zeggen a denkt. De „gedresseerde mensch" is eenmaal gewoon, zijn te verbergen En dit is maar gelukkig ook, want het gezellige leven zou er anders niet gezelliger op worden. Maar nu zijn wij oo ge\\

ons in onze beleefdheidsvormen van zekere °v®rdnjvl"ge"..^h ® n Wij spreken, om slechts dit te noemen, ook hem als „mijnheer aan eu noemen ons zijn .dienaar", soms nog wel zijn „onderdamgen , aan wiens heer-zijn over ons wij allerminst denken „

Wiil nu ieder verstandig mensch wel weet, wat hj beleefdheidsvormen te denken heeft, zijn zij niet alleen eeri onsc u g liefhebberij, maar zelfs meer dan dit. Zij z.jn m het gezelliig verkeer wat de olie is voor de machine. Als zij ontbreken, dakraakt het. En de schijnbare „oprechtheid"» die met a 1 c°"^ni~ tioneele wil breken, is dan ook óf onbeholpenheid, die der vormen" op eenigszins gespannen voet staat, of ruw cynisme, dat alTee; voor den Individu en Set voor de gemeenschap *en oog heA Leugen te noemen, wat ieder weet dat overdrijving is, gaat niet aan.

VI.

DUBBELZINNIGHEID. VOORBEHOUD. ZONDIGEN TEGEN DEN NAAM VAN DEN NAASTE.

Die met zijne tong niet achterklapt, zijnen metgezellen geen kwaad doet, en geene smaadrede opneemt tegen zijnen naaste. PsALM ,5:3.

In dit slothoofdstuk over het negende gebod, dat, evenals de twen

vorige, nog altijd gaat over ™daarta ,erHedt

wel naar zijn negatieve zijde, 01 m. a. w. naaste in

voor het gemeenschapsleven, voor hel: ««nteven

gezin en maatschappij, in kerk en staat, — zuilen wij eera. K 7nnden over de amphibologic en de reservatio mentalis, in betrekking tot den naam van den naaste.

Allereerst hebben wij hier te bespreken, wat men in noemt: de amphibologic of de dubbelzinnigheid, het zoo p het voor tweeërlei uitlegging vatbaar is. , , dan onder

Men noemt dit ook wel de aequivocaho

Sluiten